Sıçanlarda obstrüktif sarılığın karaciğer volümü üzerindeki etkisi (Deneysel çalışma)

Amaç: Safra yolu tıkanıklığına sekonder olarak karaciğer fizyolojisindeki değişiklikler, tıkanma sarılığının klinik yönetiminde direk olarak etkilidir. Cerrahi müdahale kararının optimal zamanının verilebilmesi için cerrahlar tıkanma sarılığı esnasında karaciğer volümündeki olası değişimlerin farkında olmalıdır. Bu çalışmada obstruktif ikter esnasında sıçan karaciğer volümünde ve histopatolojisinde meydana gelen değişimlerin değerlendirilmesi amaçlanmışıtır.Materyal ve Metodlar: Ağırlıkları 180-300 gr arasında değişen 32 adet dişi Sprague Dawley cinsi sıçan kullanıldı. Sıçanlar 4 deneysel gruba ayrıldı. Deney öncesinde, bazal volümetrik analizler için tüm hayvanlara abdominal tomografi çekildi. Ardından ana safra yolu bağlandı. Grup 1'de deneyin üçüncü günü volümetrik analiz tekrarlandı. Volüm korelasyonu ve histolojik değerlendirme için total hepatektomi uygulandı. Aynı protokol grup 2 için deneyin 7. gününde, grup 3 için deneyin 15. gününde ve grup 4 için deneyin 25. gününde uygulandı. Deney esnasında safra yolunun bağlanmasından önce anestezi nedeni ile ölen sıçanlardan kontrol grubu oluşturuldu.Bulgular: Grup 1'de deney sonunda karaciğer volümünde fark görülmedi (P=0.5). Grup 2'de deneyin 7. gününde karaciğer volümünde anlamlı farklılık gözlendi (P=0.01). Deneyin 15. gününde karaciğer volümündeki anlamlı artış devam etti (P= 0.003). Deneyin 25. gününde hayvan karaciğer volümleri, safra yolunun bağlanmasından önce ölçülen karaciğer volümlerinin % 60'ına kadar artış gösterdi (P= 0.002). Benzer değişiklikler, hayvanların karaciğerlerinin ıslak ağırlıklarının kontrol grubundakilerle karşılaştırılmasında da gözlendi. Grup 1'de P değeri 0.9 idi. Bununla birlikte anlamlılık günden güne arttı. P değeri Grup 2'de 0.3 idi. Grup 3'te 0.06 idi. Safra yolunun bağlanmasının 25. gününde karaciğer ağırlıkları, safra yolu obstruksiyonundan önceki karaciğer ağırlıklarının % 40 ına kadar artış gösterdi (P=0.002).Sonuç: Tıkanma sarılığında karaciğer volümleri ve karaciğer ağırlıkları paralel olarak artmaktadır. Karaciğer volümündeki artış özellikle karaciğerin cerrahi tedavisini zorlaştırmaktadır. Cerrah, tıkanma sarılıklı hastalarda cerrahi kararı verirken, karaciğer volümündeki zamana bağlı bu değişikliklerin farkında olmalıdır.