Scrophularia kotschyana benth. üzerinde farmakognozik çalışmalar

Scrophularia cinsi (Scrophulariaceae), Türkiye'de 23'ü endemik, 67 türle temsil edilmektedir. Scrophularia türleri halk arasında cilt hastalıklarında, konstipasyonda ve farenjit, larenjit gibi enflamasyonun eşlik ettiği bakteriyal-viral enfeksiyonlarda kullanılmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda bazı Scrophularia türlerinden antienflamatuvar etkili feniletanoit glikozitleri, iridoit glikozitleri ve saponin yapısında bileşikler izole edilmiştir. Bu çalışmada; üzerinde daha önce yapılmış herhangi bir çalışma bulunmayan Scrophularia kotschyana Benth. seçilmiştir. Bitkinin toprak üstü kısımları sulu metanol ile ekstre edilerek elde edilen ham metanol ekstresi sırasıyla hekzan, kloroform, etil asetat, n-butanol ve su ile sıvı-sıvı fraksiyonlamaya tabi tutulmuştur. S. kotschyana bitkisindeki bileşiklerin izolasyonu için n-butanol fraksiyonu ile çalışılmıştır. n-Butanol fraksiyonu üzerinde çeşitli kromatografik yöntemlerle (açık kolon kromatografisi,alçak basınçlı sıvı kromatografisi ve orta basınçlı sıvı kromatografisi) saflaştırma yapılmıştır. S. kotschyana bitkisinin metanol ekstresinin n-butanol fraksiyonundan iridoit yapısında karışım halinde iki yeni bileşik (8-O-Asetilharpajit cis ve trans-p-kumarik asit ester), ikisi karışım halinde üç steroit yapılı bileşik (stigmasterol, β-sitosterol, β-sitosterol 3-O-glukopiranozit), dört flavonoit glikoziti (apigenin 7-O-β-D-glukopiranozit, apigenin 7-O-rutinozit, luteolin 7-O-β-D-glukopiranozit, luteolin 7-O-rutinozit) izole edilmiştir. İzole edilen doğal bileşiklerin yapıları spektroskopik teknikler (1H-NMR, 13C-NMR, 2D-NMR, MS) yardımıyla aydınlatılmıştır.