Seçili branşlarda faaliyet gösteren lise düzeyi sporcuların sakatlanma nedenlerinin incelenmesi (Diyarbakır örneği)

Bu çalışma Diyarbakır ilinde seçili branşlarda faaliyet gösteren, en az 1 yıl sporcu lisansı bulunan lise düzeyi öğrencilerin tanıtıcı ve spor ile ilgili özelliklerinin sakatlanma sıklıklarıyla ilişkisi ve branşlar arasındaki sakatlanma nedenlerinin belirlenmesini tespit etmeyi amaçlamıştır. Araştırmanın evrenini Diyarbakır ili lise düzeyinde öğrenim gören, en az 1 yıllık sporcu lisansına sahip futsal, basketbol veya voleybol branşlarında spor yapan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemi ise tesadüfi yöntemle seçilmiş okulların basketbol, voleybol veya futsal takımlarından 416 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, veri toplama işlemi anketle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına ulaşılması için birinci bölümde Tanıtıcı ve Spor Yaşamı ile ilgili Bilgiler Anketi kapsamında yer alan 8 adet soru araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. İkinci bölümde yapılan spor branşlarına göre spor sakatlanmalarının nedenlerinin araştırılması amacıyla Sporda Sakatlanma Nedenleri Anketi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan anket ifadeleri Alkaabi (2015) tarafından hazırlanan yayınlanmış yüksek lisans tez çalışmasından alınmıştır. Ankette yer alan ifadeler 5'li likert tipi ifadelerden oluşmaktadır. Ankette toplamda 27 ifade yer almakta olup, ölçeğin ifadeleri tek tek değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda toplanan veriler IBM SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda toplanan veriler; frekans analizi ile dağılımları gösterilmiştir. Öğrencilerin sakatlanma sayısı ile onların tanıtıcı ve spor ile ilgili özellikleri arasındaki ilişki Kay-kare testi ile incelenmiştir. Öğrencilerin spor branşlarına göre anket ifadelerini değerlendirmeleri sonucunda elde edilen ortalama değerlerinin birbiri ile karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi uygulamasında gruplar arasındaki varyansın homojenliğine Levene-test istatistiği ile bakılmış homojenliğin sağlandığı durumlarda gruplar arası farklılığın tespiti için post-hoc testlerinden Scheffe testi, homojenliğin sağlanmadığı durumlarda post-hoc testlerinden Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; öğrencilerin sporda sakatlanma oranları cinsiyete, yaşa, boya, kiloya, spor branşına, sporcu olma süresine ve antrenman sıklığına bağlı olarak değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Buna göre erkek öğrenciler kız öğrencilerden; yaşça büyük olanların küçük olanlardan; boyu 171 cm den büyük olanların 170 cm'den küçük olanlardan; 66 kg'dan fazla olanların az olanlardan; spor branşı futsal ve basketbol olanların voleybol olanlardan; sporcu olma süresi fazla olanların az olanlardan; antrenman sıklığı haftada 0-4 saat olanların diğerlerinden daha az sakatlanma oranlarına sahip olduğu tespit edilmiştir.