Sekizinci sınıf öğrencilerinin rutin olmayan geometri problemlerini çözme süreçleri

Bu çalışmanın amacı, sekizinci sınıf öğrencilerinin rutin olmayan geometri problemlerini çözme süreçlerini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması benimsenmiştir. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan kritik durum örneklemesi ile oluşturulmuştur. Verilerin toplanması kapsamında 2023-2024 eğitim öğretim yılında Muş ili Bulanık ilçesinde bulunan üç resmi ortaokulda öğrenim gören 8. sınıf öğrencilerine Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeyleri Testi uygulanmıştır. Toplam 200 öğrenciye uygulanan Van Hiele Geometrik Düşünme Düzeyleri Testi'ne ait madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri hesaplanarak geometrik düşünme düzeyi en yüksek 3 ve en düşük 3 öğrenci belirlenmiştir. Geometrik düşünme düzeylerine göre belirlenen 6 öğrenciden PISA ve TIMSS sınavlarında kullanılmış rutin olmayan geometri sorularından oluşan Geometri Problemleri Testindeki soruları sesli bir şekilde çözmeleri istenmiştir. 6 öğrencinin problem çözümleri video kaydına alınmış ve diyaloglar transkript edilmiştir. Elde edilen veriler, araştırma sorularına dayalı temalar ve öğrencilere atanan kodlar kullanılarak betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre geometrik düşünme düzeyi yüksek öğrencilerin rutin olmayan geometri problemlerinde problem çözme adımlarından problemin anlaşılması, plan hazırlama ve planın uygulanması adımlarını kullandıkları ancak çözümün kontrol edilmesi adımını kullanmadıkları görülmüştür. Geometrik düşünme düzeyleri düşük öğrencilerin problem çözme adımlarından problemin anlaşılması adımını kullandıkları diğer adımları kullanmadıkları görülmüştür. Geometrik düşünme düzeyi yüksek öğrencilerin problem çözme sürecinde bağıntı arama, tahmin ve kontrol, şekil-diyagram çizme, muhakeme etme stratejilerini kullandıkları belirlenmiştir. Geometrik düşünme düzeyi düşük öğrencilerin problem çözme stratejilerini kullanmadıkları görülmüştür. Geometrik düşünme düzeyi düşük öğrencilerin rutin olmayan geometri problemlerine çözüm üretmedikleri ve rastgele dört işlem yaptıkları ya da problemi geçmeyi önerdikleri görülmüştür. Ayrıca yapılan çalışmada geometrik düşünme düzeyi yüksek öğrencilerin birden fazla strateji kullandıkları belirlenmiştir.