Sepsis ve septik şok tanılı hastalarda akut böbrek hasarının erken tanısında biyokimyasal ve hematolojik parametreler ile radyolojik görüntülemelerin tanısal değerleri

Amaç: Sepsis ve septik şok hastalarında, sepsis ilişkili akut böbrek hasarının erken tanısında uNGAL, Doppler ultrasonografi (USG) ile Renal Rezistif İndex (RRI) ölçümü hemogram parametreleri (nötrofil/lenfosit, monosit/lenfosit, platelet/lenfosit ve trombosit sayısı) ve biyokimyasal parametrelerin etkinliğini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: SOFA>2 sepsis ve septik şok tanısı alan, yoğun bakım ve servislerde takipli 123 hasta çalışmaya dahil edildi. KDIGO skoru ile Akut Böbrek Hasarı (ABH) tanısı alan hastalar belirlendi. Hastalardan 1. gün (0-6. saat aralığında), 2. ve 3. gün ardışık olarak hemogram (NLR, MLR, PLR) hesaplandı, biyokimya ve steril koşullarda idrar örnekleri alındı. ELISA kiti ile idrar örneklerinde NGAL değerleri hesaplandı. Yine aynı günlerde renal Doppler USG görüntülemesi ile RRI ölçümü yapıldı. Takip süreci içerisinde Renal Replasman Tedavisi (RRT) ihtiyacı gelişen ve exitus kabul edilen hastalar çalışma dışı tutuldu. Elde edilen veriler IBM SPSS 25.0 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) paket programında analiz edildi. Bulgular: SOFA skoruna göre tanı alan sepsis ve septik şoktaki 123 hastanın; KDIGO kriterlerine göre 1. gün %39,8'inde, 2. gün %43,9'unda, 3. gün ise %48,8'inde ABH gelişmiştir. RRI, istatistiksel olarak anlamlı (p<0,001) ve güvenilir bir parametre olarak bulunmuştur. Her 3 gün RRI'nin güvenilirliğini ölçmek için Roc-Curve analizi yapılarak Youden İndex hesaplanıp yeni kesim noktaları belirlenmiş ve RRI'nin ABH'yi göstermede güvenilirliği yüksek bulunmuştur. Yine 3 günlük değerlendirmede uNGAL, ABH erken tanısında destekleyici bir parametre olarak saptanmamıştır. Hemogram parametreleri incelendiğinde ise trombositopeninin hasarla ilişkisi istatistiksel olarak 2 anlamlı (p<0,05) bulunmuştur. PLR ve MLR değerleri her 3 gün için de istatistiksel olarak anlamsız (p>0,05), NLR ise sadece 2. gün istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) saptanmış olup, diğer günlerde ise istatistiksel olarak anlamsız olduğu için destekleyici bir parametre olduğu düşünülmemiştir. Mortalite için veriler analiz edildiğinde; hemogram parametreleri istatistiksel olarak anlamsız bulunurken (p>0,05), LDH/albümin ve Laktat/albümin oranları istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü (p<0,001) bir parametre olarak saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda sepsis ve septik şok tanılı hastalarda RRI ölçümlerinin ilk üç gün gibi erken dönemde ABH'nin saptanmasında kullanılabileceğini, u NGAL'in ise ABH tanısını ön görmede yetersiz olduğunu saptadık. ABH gelişen hastalarda evre ilerledikçe trombosit sayısının düştüğü gözlenmiştir. Bu nedenle platelet sayısının hasarı ön görmede yararlı olduğu sonucuna vardık. NLR, MLR ve PLR Laktat/albümin ve LDH/albümin parametrelerinin ise ABH erken tanısında yol gösterici olmadığı saptanmıştır. 28 günlük mortaliteyi ön görmede hemogram parametrelerinin yetersiz olduğu, Laktat/albümin ve LDH/albümin oranlarının ise yol gösterici olduğunu tespit ettik.