Sera koşullarında çinko noksanlığına sahip bir toprakta farklı çinko düzeylerinde ve organik kaynakların buğdayın büyümesi üzerine etkisi

Çinko noksanlığı toprakta ve bitkide oldukça yaygın bir beslenme sorunudur. Bu sorun toprakta yüksek pH, yüksek kireç, ağır bünye ve yetersiz organik madde düzeyi ile daha da ağırlaşmaktadır. Çinko noksanlığından kaynaklı verim kayıpların önüne geçmek için farklı karakterli organik materyaller toprağa kazandırılması önemlidir. Bu amaçla serada, inkübasyonlu ve inkübasyonsuz koşullarda farklı Zn düzeylerinde (Zn0= 0 mg Zn kg-1, Zn5= 5 mg Zn kg-1) toprağa yapılan ahır gübresi (AhG), leonardit (LEO) ve leonardit +ahır gübresi (LEO+AhG) uygulamalarının buğdayın yeşil aksam kuru madde ve yeşil aksam Zn konsantrasyonu üzerine etkisi belirlenmiştir.Çinko noksanlığında bitkinin yeşil aksam kuru madde verimi 1.82 gr saksı-1, buna karşılık Zn uygulamasında ise aynı değerin 3.82 gr saksı-1 olduğu bulunmuştur. Kontrole göre Zn ile sağlanan verim arış oranı % 110 olduğu belirlenmiştir. Aynı oranın sap+başak verimi için % 422 olduğu belirlenmiştir. İnkübasyonsuz koşullarda elde edilen bu oranlara karşılık, inkübasyonlu koşullarda aynı oranların sırasıyla % 9.7 ve % 11.6 olduğu saptanmıştır. Bu da inkübasyon uygulamasının bitkinin Zn beslenme aktivitesini azalttığını göstermektedir.Çinko noksanlığında organik materyal uygulamalarının bitki büyümesini arttırdığı görülmüştür. Söz konusu koşulda kontrol uygulamasına göre (1.82 gr saksı-1) toprağa leonardit ilavesiyle sağlanan verim artış oranın % 68, aynı değerin ahır gübresi ve leonardit+ahır gübresi uygulamalarında ise sırasıyla % 104 ve % 105 olduğu bulunmuştur. Buna karşılık inkübasyonlu uygulamada aynı değerlerin sırasıyla % 6, % 112 ve % 106 olduğu saptanmıştır.İnkübasyonsuz uygulamalara göre inkübasyonlu uygulamalardaki bitkilerin yeşil aksam Zn konsantrasyonları oldukça düşük olduğu bulunmuştur. İnkübasyonsuz koşullarda bitkinin yeşil aksam Zn konsantrasyonu 6.4-126.2 mg kg1, inkübasyonlu koşullarda aynı değerlerin 7.2-55.7 mg kg-1 arasında değiştiği belirlenmiştir.Çinko noksanlığına sahip topraklara özelikle kolay mineralize olabilir organik kaynakların kullanılması önerebilir. Bu şekilde Zn noksanlığından kaynaklı büyüme ve verim azalmalarının önüne geçilebilir.