Serbest bölgelerin dış ticarete etkisi: Bursa Serbest Bölgesindeki firmaların yatırım yapma nedenlerinin ölçülmesi

Serbest Bölgeler, ülkelerin ticaret üzerine koymuş oldukları kotalardan ve kısıtlamalardan etkilenmeyen, aynı zamanda firmalar için çeşitli avantajlar sağlayan özel alanlardır.Serbest Bölgeler sağladıkları avantajlar ile ülkeleri dış ticarette üstün konuma getirebilirler.Ülkemizde 1980'li yıllara kadar serbest bölge kurma çalışmalarında bulunulmuş, ancak başarılı olunamamıştır. 1985 yılından sonra sanayileşme stratejisi ile birlikte serbest bölge kurma çalışmaları hız kazanmıştır. 1985 yılında çıkarılan kanunla serbest bölgelerin ilk temelleri atılmış belirli bölgelerde kurulan ve birçok vergi muafiyeti sağlanan gümrük mevzuatların geçersiz sayıldığı serbest bölgeler, ülke ticaretinde önemli bir yer tutmaya başlamıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, serbest bölgelere ait tanım ve bilgiler incelenmiştir.İkinci bölümünde, serbest bölgelerin dış ticarete etkisi ve dış ticaret kavramına ilişkin tanım ve bilgiler verilmiştir.Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise Bursa Serbest Bölgesindeki firmaların yatırım yapma nedenleri beklenti ve karşılama oranları üzerinden test edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara bakıldığında, firmaların vergisel avantajlardan yararlanma konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Firmaların serbest bölgelerde uygulanan teşviklerden yararlanma konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Firmaların hazır altyapı ve ulaşım imkanlarından yararlanma konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Firmaların dış pazarlara açılmada avantaj elde etme konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Firmaların ucuz işgücü ve hammadde imkanlarından yararlanma konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Firmaların, firmaya prestij sağlama konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Firmaların serbest bölgelerden yurtiçine satış imkanlarından yararlanma konusundaki beklenti ve karşılama oranları arasında (p:0,00<0,05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Tüm bu sonuçlara baktığımızda firmaların yatırım yapma nedenlerinde beklenti oranlarının yüksek, karşılama oranlarının ise düşük olduğu görülmüştür.