Sesli düşünme stratejisinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine etkisi

Okuma becerisi bilgi edinmenin en önemli kaynaklarından birisidir. Okumanın asıl amacı okuduğunu anlamadır. Okuduğunu anlama becerisinin nasıl geliştirileceğine dair süregelen tartışmalar ve araştırmalar okuduğunu anlama stratejilerinin kullanımının bu beceri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğunu gözler önüne sermektedir. Bu stratejilerden biri de sesli düşünme stratejisidir. Yabancı literatür incelendiğinde sesli düşünmenin okuduğunu anlama stratejisi olarak sınıflandırıldığı görülmektedir. Ancak ülkemizde okuma alanında yapılan araştırmalar incelendiğinde; sesli düşünme stratejisinin öğrencilerin diğer okuduğunu anlama stratejilerini ne düzeyde kullanıldıklarını belirleme ve çeşitli materyaller hakkında görüş alma amaçlı bir metot olarak kullanıldığı görülmektedir. Yarı deneysel modelle desenlenen bu araştırmanın amacı sesli düşünme stratejisinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 2016-2017 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında Bartın ili Merkez ilçesinde bulunan Şehit Üsteğmen Aydın Aydoğmuş İlkokulu'nda öğrenim görmekte olan 26 4. sınıf öğrencisine öntest uygulanarak okuduğunu anlama düzeyleri belirlenmiştir. Okuduğunu anlama düzeyleri birbirine denk olan iki sınıftan yansız olarak biri deney diğeri de kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda araştırmacı tarafında 10 hafta boyunca haftada 2 saatten toplam 20 saat sesli düşünme stratejisi öğretimi yapılırken, kontrol grubunda derslerin sınıf öğretmeni tarafından müfredata uygun şekilde yürütülmesi sağlanmıştır. Yapılan 10 haftalık uygulama sonrasında iki gruba da sontest uygulanmış ve öğrencilerin erişi düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sulak (2014) tarafından geliştirilen "Edison Ampülü Buluyor" metnine yönelik soruları içeren Okuduğunu Anlama Testi 1 ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Her Şey Bir Uçurtma İle Başladı" metnine yönelik soruları içeren Okuduğunu Anlama Testi 2 kullanılmıştır. İki okuduğunu anlama testi de 5 çoktan seçmeli, 5 açık uçlu olmak üzere toplam 10'ar sorudan oluşmaktadır. Öğrencilerin sorulara verdikleri yanıtlar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 18 paket programına aktarılmış ve veriler üzerinde araştırma soruları doğrultusunda aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma, Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi gibi istatistiksel işlemler yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda sesli düşünme stratejisi öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin öntest ve sontest puanları arasında sontest puanları lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç doğrultusunda sesli düşünme stratejisi öğretiminin okuduğunu anlama becerisinin geliştirilmesinde etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Okuma, Okuduğunu Anlama, Okuduğunu Anlama Stratejisi, Sesli Düşünme Stratejisi