Seyhan ve çatalan baraj göllerinde kromoforik çözünmüş organik maddenin bazı çevresel faktörlere, zamana ve mekana bağlı değişimi

Doğal göller ve yapay göletler/ rezervuarlar kullanılabilir su rezervlerini oluşturan iç sulardır. Küresel iklim değişikliği, arazi kullanımında ortaya çıkan değişiklikler, sanayi, endüstriyel tarım gibi faktörlerle her geçen gün kötüye gidişi, bu kaynakların kalitesinin ortaya çıkarılması, korunması ve yönetilmesini zorunlu hale getirmeye başlamıştır. Sucul ekosistemlerde farklı moleküler ağırlıklara sahip karbon, azot, fosfor ve kükürt içeren moleküler parçaların karmaşık bir karışımı olan çözünmüş organik madde (DOM)nin optik olarak aktif kısmı olan kromoforik çözünmüş organik madde (CDOM) otoktonal ve allokton kaynaklardan ortaya çıkmaktadır. CDOM parametresinin ölçülerek kaynaklarının ortaya çıkarılması, biyojeokimyasal karbon döngülerinin, ekosistem bütünlüğünün ve su kalitesi yönetiminin anlaşılması açısından önemlidir. Seyhan Nehri üzerinde inşa edilmiş Seyhan ve Çatalan Baraj gölleri Çukurova Bölgesi için önemli iki ardışık su rezervidir. Her iki baraj gölünde seçilen üçer istasyonda aylık olarak örnekleme ve yerinde ölçüm çalışmaları Temmuz 2024-Ağustos 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. İstasyonlarda derinlik, Secchi derinliği, sıcaklık, ölçümleri yapılmış, Niskin tipi su örnekleyicisi ile öfotik zonda kompozit olmak üzere, orta ve dip bölgesini temsil edecek 3 farklı derinlikten aCDOM(350) analizi için su örneği alınmıştır. UVvis spekrofotometre ile yapılan ölçümler sonucunda aCDOM(350) araştırma boyunca Çatalan Baraj Gölü ortalaması 2,884±2,120 m-1, Seyhan Baraj Gölü ortalaması 2,567±1,639 m-1 olarak bulunmuştur. Yapılan varyans analizine göre CDOM üzerinde aylara göre değişim anlamlı etkiye sahip olmakla birlikte (p<0,001) istasyon, göl ve istasyon×göl etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Bu bulgulara göre de CDOM mekansal olarak homojen ancak zamansal olarak değişkenlik göstermektedir. Her iki göl içinde CDOM kaynağı otokton materyaldir.