Sirken (chenopodium album L.) bitkisinin melas ve inokulant ile silolanmasının silaj kalitesi ve besin madde bileşimine etkisinin belirlenmesi

Bu çalışma sirken silajının hayvan beslemedeki yem potansiyelinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırmada sirken silajının fiziko-kimyasal özellikleri ve in vitro sindirilebilirliği incelenmiştir. Araştırma, melas (%0, 3, 4 ve 5) ve 1011 cfu/g Lactobacillus buchneri (LB - eklenmiş veya eklenmemiş) kullanılarak 4 × 2 faktöriyel deneme deseninde gerçekleştirilmiştir. Toplam 8 deneme grubunun her biri 4 tekrar grubundan doluşturulmuştur. Sirken bitkisi 2023 yılının temmuz ayında Burdur Gölü Havzasından hasat edilmiş ve 24 saat soldurulmuştur. Soldurulmuş bitki 2,5-5 cm parçacık boyutunda kesilmiş ve silaj katkı maddelerinin eklenmesinden sonra plastik torbalara koyularak (200 g/torba) vakum ile paketlenmiştir. Silajın olgunlaşması tamamlandıktan sonra torbalar açılarak kalite parametreleri olarak silajın fiziksel özellikleri, amonyak azotu ve pH değeri, besin madde bileşimi, yem değeri ve in vitro sindirilebilirliği belirlenmiştir. Melas ve Lactobacillus buchneri takviyesi arasındaki farkları değerlendirmek için veriler genel doğrusal model (GLM) prosedürleri uygulanarak analiz edilmiştir. Fiziksel kalite unsurları (koku, renk, doku, DLG puanı) arasında herhangi bir fark oluşmamıştır. Melas kullanımıyla silaj pH değerinin azaldığı amonyak azotunun ise değişmediği görülürken LB'nin hem pH hem de amonyak azotunu arttırıcı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Azotsuz öz madde ve yapısal olmayan karbonhidrat düzeyi melas ilavesi ile artarken LB eklenmesi sonucunda azalmıştır. Melas kullanılan gruplarda ham kül, ham protein, ham selüloz, nötr deterjan lif, asit deterjan lif düzeylerinin azaldığı; LB eklenen gruplarda ise ham kül, ham selüloz, nötr deterjan lif ve hemiselüloz miktarının yükseldiği gözlenmiştir. Yem değeri parametrelerinin tamamı (kuru madde tüketimi, sindirilebilir kuru madde, nispi yem değeri, net enerji laktasyon, toplam sindirilebilir besin maddeleri, Flieg puanı) melas katkısı ile yükselirken; kuru madde tüketimi, nispi yem değeri ve Flieg puanının LB katkısından olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Melas katkısının In vitro gerçek organik madde sindirilebilirliği, in vitro gerçek kuru madde sindirilebilirliği ve in vitro gerçek nötr deterjan lif sindirilebilirliğini değiştirmediği LB kullanımıyla in vitro gerçek nötr deterjan lif sindirilebilirliğininin arttığı ancak diğer sindirilebilirlik ölçütlerinin değişmediği görülmüştür. Bu çalışmada kullanılan katkı maddelerinin silajın bazı kalite parametrelerini iyileştirdiği görülmüştür. Sirken bitkisinin ruminant beslemede kullanılabilecek önemli bir alternatif olduğu düşünülmektedir.