Sistemik isotretinoin kullanan akne vulgaris hastalarında subklinik aterosklerozun değerlendirilmesi

Akne vulgaris, pilosebase ünitenin kronik, inflamatuar bir hastalığıdır. Genellikle 11-30 yaş arasındaki bireylerde %85'e varan bir sıklıkta ortaya çıkmaktadır. Aktif bir retinoik asit derivesi olan isotretinoin, akne tedavisinde en etkili ve remisyon süresi uzun olan ilaçtır. Şiddetli aknede, diğer tedavilere dirençli orta şiddetli aknede ve skar bırakma potansiyeli olan aknede sıklıkla kullanılır. Koroner arter hastalıkları dünyada mortalite ve morbiditenin başlıca nedenleri arasında yer almaktadır ve ateroskleroz koroner arter hastalıklarının temelini oluşturmaktadır. İsotretinoin ile yapılan çalışmalarda trigliserid, total kolesterol ve düşük dansiteli lipoprotein düzeyinde artış ve yüksek dansiteli lipoprotein düzeyinde azalma yaptığı gösterilmiş ve dolaylı olarak ateroskleroza neden olabileceği vurgulanmıştır. Fakat; literatürde uzun süreli isotretinoin kullanımı ve ateroskleroz riski ile ilgili yapılmış az sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışamada; dermatoloji kliniklerinde orta ve şiddetli akne vulgaris tedavisinde sık kullanılan sistemik isotretinoinin, subklinik ateroskleroz üzerine olan etkisini, subklinik ateroskleroz varlığını gösteren sensitif değere sahip parametrelerle belirlemeyi amaçladık. Çalışmamız altı ay boyunca isotretinoin kullanan 63 akne vulgaris hastası ile yapıldı. Hastaların tedavi başlangıcında ve tedavi sonunda glukoz, insülin, lipid profili, lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptör-1, yüksek duyarlıklı C-reaktif protein ve okside düşük dansiteli lipoprotein değerleri karşılaştırıldı. Hastaların %84.1'i (n=53) kadın, %15.9'u (n=10) erkek idi. Düşük dansiteli lipoprotein, çok düşük dansiteli lipoprotein, lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptör-1, trigliserid, total kolesterol ve aspartat aminotransferaz düzeylerinin arttığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.001). Okside düşük dansiteli lipoprotein düzeyinin arttığı ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p=0.040). Yüksek duyarlıklı C-reaktif protein seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı (p=0.458). Hem erkeklerde hem de kadınlarda lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptör-1 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu tespit edildi (p<0.001). Tedavi öncesinde, kadınlara göre erkeklerde lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptör-1 düzeyinin daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p=0.028). Tedavi sonrasında, kadınlara göre erkeklerde lektin benzeri okside düşük dansiteli lipoprotein reseptör-1 düzeyinin daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.001). Bel çevresi ölçüleri ile LOX-1 değerlerindeki artışın pozitif yönde ilişkili olduğu tespit edildi (r=0.274, p=0.030). Bel çevresi için cut-off değerinin 69.25 cm olduğu tepit edildi. Sonuç olarak çalışmamızda elde ettiğimiz veriler, isotretinoinin subklinik ateroskleroza yol açtığını düşündürmektedir. Subklinik ateroskleroz riskinin erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bel çevresi arttıkça ateroskleroz riskinde artış olduğu saptanmıştır. Çalışmamızdaki denek sayısı az da olsa; verilerimizden yola çıkarak, kardiyovasküler risk faktörleri olan kişilerde ve bel çevresi geniş olan kişilerde isotretinoin kullanımı sırasında ateroskleroz riski açısından dikkatli olunması gerektiğini belirtebiliriz.