Söke (Aydın) ilçesi pamuk alanlarında Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) populasyonlarının bazı insektisitlere direncinin belirlenmesi

Aydın ili Söke ilçesi pamuk alanlarından toplanan dört farklı Pamuk beyazsineği Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) populasyonunun bazı insektisitlere karşı direnç durumunun belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışma 2014 yılında gerçekleştirilmiştir. Yaprak daldırma yöntemi ile yörede en çok kullanılan insektisitler seçilerek yapılan denemelerde, zararlının nimf dönemlerinde pyriproxyfen ve buprofezine, ergin dönemlerinde acetamiprid ve bifenthrin için LC değerleri belirlenmiştir. Ayrıca biyokimyasal çalışmalar da yürütülerek söz konusu aktif maddelerin direnç mekanizmasının belirlenmesine çalışılmıştır. Dört farklı beyazsinek populasyonundan elde edilen LC50 değerleri sırasıyla, acetamiprid için; 37.51, 28.22, 52.12, 75,61 ppm; bifenthrin için 2.72, 4.39, 1.08, 1.89 ppm, buprofezin için 30.95, 29.05, 46.46, 25.95 ppm ve pyriproxyfen için 38.85, 76.06, 108.91, 34.15 ppm olmuştur. Ayrıca, biyokimyasal analizlerde söz konusu dört populasyonda sadece toplam esteraz değerleri tespit edilebilmiş ve enzim seviyelerinde önemli bir fark görülmemiştir. Çalışmada, yurtdışından hassas beyazsinek populasyonu temin edilemediği için, denemeye alınan populasyonların söz konusu ilaçlara ne oranda direnç geliştirdiği ortaya konulamamış, zararlının söz konusu ilaçlar için sadece başlangıç toksisitesi değerleri belirlenebilmiştir. Ancak, aynı yöntemle yapılmış başka bir çalışmadaki hassas populasyonun bu çalışmada seçilen aktiflerden bazıları için belirlenmiş LC değerleri ile bu çalışmadan elde edilen LC değerleri kıyaslandığında, zararlının Söke ilçesi populasyonlarında bu ilaçlara karşı başlangıç düzeyinde direnç geliştirdiğini söylemek mümkündür. Anahtar sözcükler: Söke, Bemisia tabaci, pamuk, insektisit, biyokimyasal, direnç.