Solid tümörlü kanser hastalarında enfeksiyonların epidemiyolojisi, antibiyotik direnci, tedavisi ve sonuçları

Enfeksiyonlar, kanser hastalarında en sık görülen komplikasyonlardır. Altta yatan malignite ve tedavi için kullanılan çeşitli modalitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. kanser hastaları genellikle ilerleyen katabolik bir durum, yetersiz beslenme, ciltte ve mukozal yüzeylerde ülsere edici lezyonlar, obstruksiyon, invazif prosedürler, kalıcı cihazlar ve kemoterapi, radyasyon ve / veya malignitenin kendisinden kaynaklanan immün baskılama nedeniyle enfeksiyon geliştirmeye yatkındırlar. Sağkalımdaki büyük gelişmelere rağmen, enfeksiyonlar kanser hastalarında hala önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Bu çalışmada solid tümörlü kanser hastalarında enfeksiyonlar için risk faktörleri , enfeksiyon odakları, enfeksiyon etkenlerinin dağılımı ve antibiyotik duyarlılıkları, antibiyotik tedavisi ve sonuçları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Ocak 2017 – Eylül 2019 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Tıbbı Onkoloji Bilim Dalı Kliniğinde yatırılarak takip edilen solid organ kanseri patolojik tanısı olan, klinik olarak en az bir enfeksiyon odağı saptanan ve kültür üremesi ile enfeksiyon etkeni belirlenen , hematolojik malinitesi olmayan 273 yetişkin hasta retrospektif olarak çalışmaya dahil edilmiştir. En sık görülen tümör tipleri tipleri sırası ile akciğer kanseri (71 hasta %26), üst gastrointestinal sistem kanseri (39 hasta %14,3) ve alt gastrointestinal sistem kanseri (38 hasta %13,9) olarak saptanmıştır. 31 (%11,3) hastada nötropeni, 163 (%59,7) hastada anatomik bariyer bozukluğu, 85 (%31,1) hastada tümöre bağlı obstrüksiyon, 42 (%15,4) hastada cerrahi girişim yada cihaz (stent, şant, protez),103 (%37,7) hastada beslenme bozukluğu 11 (%4) hastada gag refleks kaybı ve 151 (%55,3) hastada önceden antibiyotik kullanım öyküsü gibi solid tümörlü kanser hastalarında enfeksiyona yatkınlık oluşturak risk faktörleri vardı. Enfeksiyon odağı olarak en sık 113 (%41,4) hastada kan dolaşımı enfeksiyonu, 112 (%41) hastada solunum sistemi enfeksiyonları, 98 (%35,9) hastada genitoüriner sistem enfeksiyonları saptanmıştır. 273 hastanın çeşitli kültürlerinden(114 kan, 91 idrar, 81 balgam/trakeal sekresyon, 30 püy, 7 periton, 2 plevra, 2 katater) toplam 369 izolat elde edildi. En sık E.coli (102), P.aeruginosa (32), E.fecalis (29) tespit edildi. Etkenlerin %63.8 gram negatif bakteri, %27,9 gram pozitif bakteri, %7,5 mantar, %0,5 anaerob bakteriler oluşturmaktaydı. Tek değişkenli lojistik regresyon analizinde metastatik hastalık varlığı, ampirik tedavinin uygunsuz olması, MDR gram negatif bakteri etken olduğu enfeksiyonlar, kan dolaşımı enfeksiyonu varlığı, birden fazla enfeksiyon odağı olması ve total parenteral nütrisyon desteği alması ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde de ise metastaz varlığı ve total parenteral nütrisyon desteği alma durumu ile mortalite arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmıştır. Solid tümörlü kanser hastalarında enfeksiyon için risk faktörleri, enfeksiyon odakları, enfeksiyon etkenleri, yerel direnç oranları göz önünde bulundurarak uygun ampirik antibiyotik tedavinin düzenlenmesi önerilir. Antimikrobiyal direnç küresel halk sağlığını tehtid eden önemli bir problem olup direnç gelişimini en aza indirmek için epidemiyolojik veriler doğrultusunda yeni antibiyotik kullanım stratejileri geliştirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Solid tümör, kanser, enfeksiyon, antimikrobiyal direnç