Sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan tarih konularının 1955 yılı ortaokul tarih ders kitapları ile karşılaştırılması

Bu çalışmada, ortaokul 5-6-7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları ile ortaokul 1-2-3. sınıf Tarih ders kitaplarında yer alan tarih konuları ele alınarak, öğretim programları ve ders kitaplarındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Öğretim programları ve özellikle ders kitapları üzerinde durulmuştur. Doküman analizi yöntemi ile yapılan bu çalışma, giriş, ders kitapları, kavramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular, yorum, sonuç ve öneriler olmak üzere altı ana bölümden oluşmaktadır. Cumhuriyetten günümüze kadar kullanılan öğretim programlarıyla ilgili bilgiler ekler bölümünde yer verilmiştir. Çalışmanın amacı; 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılı ortaokul 5-6-7. sınıflarda okutulan Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan tarih konuları ile 1955 yılı ortaokul 1-2-3. sınıflarda okutulan Tarih ders kitaplarında yer alan konuların ele alınışlarının dil-anlatım, görsel tasarım, yöntem ve içerik karşılaştırılması yapılarak benzerlik ve farklılıkları ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma doküman analizi yöntemi ile yürütüldüğü için araştırma boyunca amacına yönelik var olan kaynaklar bulunmuştur. Bu kaynaklar ayrıntılı bir şekilde incelenerek gerekli notlar alınmış ve bu doğrultuda değerlendirme işlemi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, ortaokul Sosyal Bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında yer alan tarih konularının, ünitelerinin ve içeriğinin hafifletildiği, konular bilgi yüklü olmaktan çıkarılarak kısa ve öz bir şekilde ele alındığı görülmüştür. Konuların çeşitli örneklerle ve akabinde sorulan sorularla öğrencilerin ilgisini çekecek biçimde sunulmuştur. Ders kitaplarında Ortaokul Tarih öğretim programında ve ders kitaplarında yer alan konuların ise daha uzun ve içeriği bilgi yüklü olduğu görülmüştür. Konuların birbirinden kopuk ve siyasi tarihin yoğun olduğu, dönemin siyasi atmosferinden etkilendiği, örnekler ve sorularla zenginleştirilmediği görülmüştür. Kullanılan görsellerin sönük kaldığı ve amacına hizmet etmediği, değerlendirme sorularının sadece bir ders kitabında yer aldığı ve işlevini yerine getirilmediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Tarih Konuları, Ders Kitapları, Öğretim Programları.