Sosyal bilgiler öğretmenlerinin karakter eğitimine ilişkin yetkinlik inançları

Bireyin kişisel tutum ve davranışlarının toplamı, onun karakterini oluşturur. Bu karakter, toplum içindeki sürekli davranışları sayesinde, kişinin iyi ya da kötü biri olarak algılanmasını sağlar. Bireyin olumlu ya da olumsuz özellikler edinmesinde, aile ve okul gibi sosyal kurumların etkisi büyüktür. Ebeveynlerin ailedeki, öğretmenlerin ise okuldaki davranışları bireyin kendi davranışlarının şekillenmesinde örnek teşkil eder. Ayrıca, öğretim programlarının bir parçası olarak yürütülen eğitim etkinlikleri, öğrencilerin okul ortamında olumlu karakter özellikleri geliştirmesine katkıda bulunur. Bu etkinlikler, sosyal bilgiler dersinin temel hedefleri ve içeriği ile uyumlu bir şekildedir. Sosyal bilgiler, içeriği ve amaçları itibarıyla, bireyleri erdemli vatandaşlar olarak yetiştirme misyonununu üstlenmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenleri, öğrencilerin karakter kazanım sürecinde kilit bir role sahiptir. Karakter eğitimi ile entegre edilmiş bir ders içeriği hazırlarken, öğretmenlerin bu alandaki bilgi ve kendilerine olan inançları büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin karakter eğitimi konusundaki yetkinliklerine dair inançlarını tespit etmektir. Araştırmada, karma yöntemlerin temel yaklaşımlarından biri olan eş zamanlı karma yöntem deseni kullanılarak, nicel ve nitel veriler bir arada değerlendirilmiştir. 2022-2023 eğitim- öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda çalışan sosyal bilgiler öğretmenleri araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ile Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya dair veriler öğretmenler ile çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiş olan görüşmelerden elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS programı ile nitel veriler ise içerik analizi ve betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin karakter eğitimi yetkinlik inançlarının cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, mezun olunan kurum ve daha önce karakter eğitimine dair seminer alma durumu gibi değişkenlere göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin; eğitim yaklaşımı, öğretim yetkinliği, ilham kaynağı olma, davranış dönüşümü sağlama, benlik özellikleri, ahlaki nitelikleri ve mesleki tutum boyutları ise araştırmanın nitel sonuçlarını açıklamıştır.