Sosyal hizmet akademisyenleri perspektifinden Türkiye'de klinik sosyal hizmet

Klinik sosyal hizmet, birey, aile ve diğer küçük gupların biyopsikososyal, duygusal ve ruhsal işlevselliğini geliştirmek amacıyla psikososyal değerlendirme, psikoterapi, danışmanlık ve müdahaleyi içeren profesyonel bir uygulama alanıdır. Psikososyal işlev bozuklukları, krize müdahale, madde bağımlılığı, kronik hastalıklar ve yetiyitimi klinik sosyal hizmetin müdahale alanı içerisindedir. Klinik sosyal hizmet uygulaması bütüncül bir yaklaşım ve danışanın çevresiyle olan ilişkilerine odaklanmaktadır. Türkiye'de klinik sosyal hizmetin kurumsal düzeyde tanımı ve uygulama standartları belirlenmemiş olmakla birlikte son yıllarda sosyal hizmet uzmanlarının ve sosyal hizmet akademisyenlerinin klinik alana yönelmesiyle uygulama ve akademik çalışmaların artışına ilişkin olarak giderek önem kazanan ve gelişme sürecinde olan bir uzmanlaşma alanıdır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de klinik sosyal hizmetin sosyal hizmet akademisyenleri tarafından değerlendirilmesini sağlamaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen kullanılmıştır. Bulgular, görüşme formu aracılığıyla 18 katılımcıdan elde edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA 2024 veri analiz programı ile temalara ayrılmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları klinik sosyal hizmet teması altında 11 alt temaya ayrılmıştır. Alt temalar; Tanım, Türkiye ve Yurt Dışı Karşılaştırması, Müdahale Alanları, Konuları ve Ortamları, Önemi, Kavram Karmaşası, Akademik Çalışmalar ve Akademisyen Sayısı, Mevcut Uygulama ve Yasal Karşılık, Bilinirlik, Temsiliyet, Öznel Deneyimler, Engeller ve Öneriler ve Klinik Odaklı Lisansüstü Programlardır. Araştırmanın sonuçlarına göre; Türkiye'de klinik sosyal hizmete ilişkin tanım birliği bulunmamakla birlikte kurumsal düzeyde tanıma ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye'de klinik odaklı sosyal hizmet yüksek lisans programı resmi olarak bulunmamaktadır. Klinik odaklı sosyal hizmet doktora programı sadece bir tane bulunmaktadır. Türkiye'de lisansüstü eğitimde klinik odaklı programlara ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye'de klinik sosyal hizmete yönelik yasal düzenlemeler bulunmadığı için bazı kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütlerinde görev yapan sosyal hizmet uzmanları kendi inisiyatifleri doğrultusunda kısıtlı bir şekilde klinik sosyal hizmet uygulamaları gerçekleştirmektedir. Türkiye'de terapi ekolleri alan sosyal hizmet uzmanları özel danışmanlık merkezlerinde psikoterapi ve danışmanlık hizmetleri vermektedir. Türkiye'de klinik sosyal hizmete ilişkin akademik çalışmalar yakın dönemde yapılmaya başlasa da akademik çalışmalar yetersizdir. Bu alanda uzmanlaşmış akademisyen sayısı azdır. Türkiye'de klinik sosyal hizmetin bilinirliği yeteri düzeyde değildir. Türkiye'de klinik sosyal hizmetin savunuculuğunu yapan sivil toplum örgütü bulunmamaktadır.