Sovyet Dönemi Özbekistan' nın ekonomik durumu

Özbekler 15. Yüzyılda oluşmuş bir Türk boyudur. Ancak ülke, 1826'da Nasrullah Han(1826-1860) zamanında Rus tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Kırım Harbinden mağlupçıkan, Avrupa ve Orta Doğuda yayılması durdurulan Rusya, Türkistan bölgesini kendisi içinyayılma sahası olarak görmüştür. 1870 yılında Rusya işgal ettiği Türkistan'daki bütün ülkelerikendisine ilhak ettiğini açıklamıştır.Rusya, Türkistan'da sadece ekonomiyi değil aynı zamanda demografik yapıyı dadeğiştirmek için programlar uygulamıştır. Özbekistan'da 1939'da toplam nüfusun ancak %5.6'sı Avrupalı iken 1947'da bu oran % 20'ye yükselmiştir.Sovyet Rusya, Özbekistan'a bir hammadde ambarı gözüyle bakmış, sınai ve teknolojikyatırımları, sadece hammadde kaynaklarını işletmeye yetecek şekilde düzenlemiştir.Özbekistan yarı-mamul mamul mal üretiminde diğer Cumhuriyetlere bağımlı kılınmıştır. Bubağımlılık, Özbekistan Cumhuriyetini nihai malların hemen tamamını ithal eden ülkelerkonumuna sokmuş ve bütçe açıklarına sebep olmuştur. Emperyalist sömürünün en ağırnoktalarından biri de Özbekistan'ın ihraç edecekleri malların fiyatlarını belirlemede söz sahibiedilmemesidir.Sovyet Rusya, Özbekistan'da üç tür tarım politikası uygulamıştır. Bunlar;Pamukçuluk, Suni sulama ve Yeni ekim alanları kazanma politikalarıdır. Özbekistan'dakolektif (toplumsal) mülkiyet, özel mülkiyetin yerine geçirilmiş ve tarım toprakları sadeceKolhoz ve Sovhoz işletmeleri ile işletilmiştir. Aynı sorun sanayi alanında da görülmüş,Özbekistan'da bölgelere dağılan sanayileri, merkeziyetçi politikayla yönetmesinden dolayıÖzbek sanayisi bağımsız bir yapıya kavuşamamıştır.