Spatial (mekansal) ekonometrik modeller: Yöntem ve uygulama

Tobler'in (1979) ifade ettiği gibi coğrafya biliminin ilk kuralı "Her şey diğer şeylerle ilişkilidir fakat yakın olanlar uzak olanlardan daha fazla ilişkilidir." şeklindedir. Yani, bölgesel düzeyde incelenen verilerde komşular arasında bağımlılık ve etkileşim ortaya çıkmaktadır. Veri bölgesel düzeyde toplandığında iki problem ortaya çıkabilmektedir. Bunlar veriler arasındaki mekansal bağımlılık ve modellediğimiz ilişkilerde mekansal değişimdir. Klasik ekonometri, bu iki konuyu göz ardı etmektedir. Mekansal ekonometri, kesit veya panel verideki mevcut mekansal etkiyi içeren ekonometrik yöntemlerden oluşan ekonometrinin alt bir alanıdır. Bu çalışma, mekansal etkileşimi ve/veya otokorelasyonu inceleyen mekansal ekonometri ve mekansal panel ekonometri yaklaşımlarını açıklamak amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda, mekansal ekonometrik modeller ve mekansal panel veri modelleri açıklanmıştır. Tezde AB ülkeleri için faiz, işsizlik ve gelir değişkenlerine ilişkin yakınsama analizleri yapılmıştır. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde komşu bölgelerin birbirlerini etkilediklerini göstermektedir. Sermaye, emek ve mal piyasası mobilleştikçe faiz farklılıkları, ücret farklılıkları ve fiyat farklılıkları arasındaki farkların zaman içinde azalmaları ve birbirlerine yakınsamaları beklenebilir.