Spor yöneticilerinin psikolojik dayanıklılığının iş performansı üzerindeki etkisinde örgütsel çevikliğin aracılık rolü

Bu tez çalışmasında, spor yöneticilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin iş performansları üzerindeki etkisinde örgütsel çevikliğin aracılık rolü incelenmiştir. Günümüzün yapısal olarak hız ve belirsizlik dinamikleriyle şekillenen spor sektöründe, spor yöneticilerinin yalnızca mesleki yeterliliklere ve yüksek düzeyde psikolojik dayanıklılığa değil, aynı zamanda çevik organizasyonların gerektirdiği şekilde etkili ve uyumlu biçimde görev alabilme kapasitesine sahip olmaları giderek daha büyük bir önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, çalışmanın temel amacı; spor yöneticilerinin performans süreçlerini etkileyen psikolojik dayanıklılık ve örgütsel çeviklik gibi değişkenler arasındaki çok boyutlu ilişkileri analiz ederek, bu etkileşimlerin iş performansı üzerindeki yansımalarını derinlemesine analiz etmektir. Çalışma, nicel çalışma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini Türkiye'de görev yapan spor yöneticileri oluşturmuş, örneklem ise çeşitli kamu kurumları, özel spor kulüpleri ve spor teşkilatlarında görev alan 682 spor yöneticisinden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış, Psikolojik Dayanıklılık, İş Performansı ve Örgütsel Çeviklik Ölçeklerin yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS-25.0, ProcessMacro-v4.2 ve LISREL-8.7 programları aracılığıyla analiz edilmiş; yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak aracılık etkisi değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, psikolojik dayanıklılığın, iş performansını ve örgütsel çevikliği anlamlı şekilde etkilediğini göstermektedir. Psikolojik dayanıklılık ile iş performansı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,667; p<0,05). Ayrıca, psikolojik dayanıklılık ile örgütsel çeviklik arasındaki ilişki yüksek düzeyde anlamlıdır (r=0,776; p<0,05). En dikkat çekici bulgu ise, örgütsel çeviklik ile iş performansı arasındaki ilişkinin oldukça güçlü olmasıdır (r=0,879; p<0,05). Bu sonuçlar, örgütsel çevikliğin iş performansı üzerindeki etkisinin belirginliğini ortaya koymaktadır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre, psikolojik dayanıklılığın iş performansı üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmuştur (β=0,930, p<0,05) ve modelin açıklayıcılık oranı oldukça yüksektir (R²=0,67). Ancak örgütsel çeviklik aracı değişken olarak modele dâhil edildiğinde, psikolojik dayanıklılığın iş performansı üzerindeki etkisi anlamlılığını yitirmiştir (β=0,006, p=0,875). Buna karşılık, dolaylı etki anlamlı bulunmuş (β=0,936) ve güven aralıkları içinde yer almıştır (LLCI=0,821; ULLCI=1,052). Bu bulgular, örgütsel çevikliğin tam aracılık rolü oynadığını ortaya koymaktadır. Sobel testi de bu sonucu desteklemektedir (Z=21,8469, p<0,001). Çalışmada doğrulanan hipotezler, spor yöneticilerinin psikolojik özelliklerinin, ancak uygun örgütsel koşullarla desteklendiğinde performanslarına olumlu yansıdığını göstermektedir. Çalışma hipotezlerinin tamamı doğrulanmış olup, model doğrulukla test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, bireysel psikolojik dayanıklılık kaynaklarının, çevik örgütsel yapılar içinde iş performansına dönüşebildiğini göstermektedir. Bu bağlamda örgütsel çeviklik, bireysel kapasitenin kurumsal çıktıya dönüşmesinde anahtar rol üstlenmektedir. Modelin yüksek açıklayıcılık düzeyi (R²=0,88), örgütsel çevikliğin yönetsel başarı üzerindeki belirleyici etkisini açıkça göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçları, bireysel ve örgütsel düzeyde stratejik gelişim alanlarına yön vermektedir. Spor yöneticilerine yönelik psikolojik dayanıklılık artırıcı eğitim programlarının örgütsel çeviklik ilkeleri ile desteklenmesi, yönetsel verimliliğin artırılmasında etkili olabilir. Anahtar Kavramlar: Spor Yöneticileri, Psikolojik Dayanıklılık, İş Performansı, Örgütsel Çeviklik, Aracılık Etkisi