Birinci ve ikinci dil okuma motivasyonu ile ikinci dilde kelime gelişimi arasındaki etkileşim üzerine bir çalışma

Bu çalışma anadil kelime hazinesi, okuma motivasyonu ve alışkanlıklarının ikinci dil kelime hazinesi, okuma motivasyonu ve alışkanlarına olan etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu anlamda okuma davranışı ve anadil etkisinin üzerine az çalışma yapılmış olan boyutlarına ilişkin bir model sunan bu çalışma yabancı dil eğitimi ve araştırmalarına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışma, çok az çalışmanın yer verdiği, üniversite öğrencilerinin anadil Türkçe kelime hazinesi, okuma motivasyonu ve alışkanlıkları konularında da alana katkı sağlama çabasındadır. Hem katılımcı sayısının fazlalığı, hem de öne sürülen modelin karmaşıklığı dolayısıyla bu çalışmada nicel tarama deseni tercih edilmiştir. Dört farklı üniversiteden 490 gönüllü katılımcının katıldığı bu çalışmada veriler, kelime hazinesi ölçme testleri, okuma motivasyonu ölçekleri ve okuma alışkanlıkları anketleriyle toplanmıştır. Sunulan modelin karmaşıklığı ve yeni bir model olması sebebiyle veriler En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi tekniğiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda anadil kelime hazinesinin ve okuma yeterlilik algısının ikinci dil kelime hazinesini yordadığı ortaya çıkmıştır. Bu yordayıcılar arasında en kuvvetli yordayıcı anadil kelime hazinesidir. Anadil okuma alışkanlıkları anadil kelime hazinesini yordarken aynı ilişki ikinci okuma alışkanlıkları ve kelime hazinesi arasında anlamsız çıkmıştır. Öte yandan her ne kadar her iki dildeki okuma motivasyonları farklı olsa da anadil okuma motivasyonu ikinci dildeki okuma motivasyonunu yordamıştır. Aynı şekilde anadil okuma alışkanlıklarının da ikinci dildeki okuma alışkanlarının yordayıcısı olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma anadilde kelime hazinesi ve okuma alışkanlıkları, ikinci dildeki kelime hazinesi ve okuma alışkanlıkları gelişimi için önemli olduğunu ortaya koymaktadir.