Sürdürülebilir kentsel gelişme ve doğa koruma çerçevesinde İstanbul-Beykoz örnek alanının incelenmesi

Sürdürülebilirlik, Kent Bilimleri sözlüğünde, kısaca değinecek olursak, 'çevreci dünya görüşü' biçiminde tanımlanmaktadır. Tez kapsamında bu tanımının tamamına ve daha pek çok tanımına yer verilen Sürdürülebilirliğin, sağlanması için Kent Bilimleri sözlüğünde Ruşen Keleş hocamızın da açıkça vurguladığı gibi çevre ve doğal kaynaklar yani "Doğa Koruma" konusu çok büyük bir öneme sahiptir. Türkiye sürdürülebilirliğin sağlanması adına "doğa koruma" konusunda uluslararası platformda birçok sözleşmeye taraf olmuş olmasına karşın, bu bilinci içselleştirememesinden kaynaklı pek çok sorun yaşamaktadır. Ülkemizde doğa koruma konusunda atılan en net adımlardan biri olan "sit alanı ilanı" bu alanların korunması için gerekli olmasına rağmen maalesef ki yeterli olamamaktadır. Şöyle ki sit alanı ilanı sonrası mevcut planların iptali, koruma planı yapılıncaya kadar geçici yapılaşma koşullarının devreye girmesi ve bu sürecin öngörülenden daha uzun sürmesi ile planların üretilememesi bu alanlar için çok daha büyük bir risk oluşturmaktadır. Ayrıca korunan alanlarda yaşanan kurumsal yetki karmaşası, çok başlılık ve mevcut mevzuattaki yasal boşluklar- kısacası yasal ve yönetsel sorunlar- ile planlama sistemindeki merkeziyetçi baskı, bütüncül ve stratejik olmayan, sadece fiziksel boyutta kalan planlar üretilmesi de bu alanları korumayı zorlaştıran etkenler arasındadır. Bu etkenler özellikle de İstanbul'da günden güne sürdürülemez bir çevre yaratmaktadır. Bu tez kapsamında, yukarıda bahsedilen problemler, 1/100 bin İstanbul ÇDP' nında çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli kabul edilmiş ayrıca 1995 tarihinde de sit alanı ilan edilmiş bir bölge olan Beykoz üzerinden değerlendirilmektedir ve senaryolar eşliğinde mevcut durumun sürdürülemezliği anlatılmaya çalışılmaktadır. Yine bu tez kapsamında çalışma alanındaki, özel orman alanları, orman sınırı dışına çıkarılmış 2B alanları, havza alanı, tarım alanları gibi sorun alanlarına değinilmiş ve bu alanlar ile ilgili yasal-yönetsel açılardan önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak da korunan alanların tümü için, mevcut planlama sistemi üzerinden, bir değerlendirme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Doğa Koruma, Özel Orman, 2B, Beykoz