Sürdürülebilir turizm ve kültürel miras yönetimi : Zevzevan Kalesi ve Mithraeum kazı alanı

Bu tez, kültürel mirasın önemli bir unsuru olan arkeolojik alanların sürdürülebilir yönetimini Zerzevan Kalesi ve Mithraeum Kazı Alanı örneği üzerinden araĢtırmıĢ; turizm ve kültürel miras sürdürülebilir yönetimi için ziyaretçiler ve ilgili paydaĢların bakıĢ açıları ve algıları üzerinden model ve öneriler geliĢtirmiĢtir. AraĢtırmada karma yöntem yaklaĢımı benimsenmiĢ; nicel ile nitel yöntem birlikte kullanılmıĢ, verilerin analizleri için SPSS ve SmartPLS ile MAXQDA programlarından yararlanılmıĢtır. Zerzevan Kalesi ziyaretçilerinden elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda, sürdürülebilir geliĢmenin, yerin değer algısını, değer algısının otantiklik algısını güçlendirdiği; otantiklik algısının ise kültürel mirasın korunması, finansal katkı ve politik katılım niyetlerini anlamlı biçimde etkilediği tespit edilmiĢtir. Dolaylı etkiler, sürdürülebilir geliĢme algısının değer ve otantiklik üzerinden davranıĢsal sonuçlara taĢındığını göstermiĢtir. Zerzevan Kalesinin yerel-ilgili yönetici ve sorumlularından elde edilen nitel veriler de bu sonuçları desteklemiĢ; katılımcılar koruma, otantiklik, aidiyet, tarihsel değer, ekonomik fayda ve yerel yönetim desteği temalarını vurgulamıĢtır. Katılımcılar Zerzevan Kalesi‘nin kültürel kimliğin bir parçası olarak korunması gerektiğini belirtirken, turizm yoluyla sosyal ve ekonomik fayda üretme potansiyeline de dikkat çekmiĢtir. AraĢtırma sonuçları, Zerzevan Kalesi‘nin sürdürülebilir turizm ve miras yönetimi açısından güçlü bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Tez ile sürdürülebilir geliĢme → değer algısı → otantiklik → davranıĢsal katılım zincirini doğrulayan özgün bir model ortaya konmuĢ; hem teorik düzeyde literatüre katkı sağlamıĢ hem de uygulamaya yönelik öneriler geliĢtirilmiĢtir.