Suriyeli sığınmacıların tarımsal istihdama etkilerinin incelenmesi: Elmalı ilçesi örneği

Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaş birçok insanın ölümüne ve ülkelerini terk etmelerine neden olmuştur. 2015 yılında, Avrupa'ya ulaşan veya ulaşmaya çalışan sığınmacı sayısı, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en büyük göç dalgasıdır. Özellikle Akdeniz ve Ege Denizi üzerinden, bir milyondan fazla insan iç savaş, yoksulluk, terör ve siyasi baskıların etkisi ile Avrupa'ya kaçmıştır. Türkiye'ye de 3.3 milyon Suriyeli sığınmacı geçici koruma kapsamında kabul edilmiştir. Türkiye'de yaşayan Suriyeli sığınmacılar, başta tarım işçisi olmak üzere inşaat, sanayi, tekstil, imalat gibi çeşitli sektörlerde geçici veya mevsimlik işçi olarak çalışmaktadır. Ayrıca ev hizmetleri, seyyar satıcılık, çöp toplama, çocuk ya da yaşlı bakıcısı, tarım işçisi ve çoban olarak istihdama katılmaktadır. Araştırma alanı olarak belirlenen Antalya ili Elmalı ilçesinde son 10 yılda yayla seracılığının yaygınlaşmasıyla tarım işçisi talebi de artmıştır. Ancak çiftçiler önceleri kendi köylerinden ya da yakın köylerden yevmiyeli veya mevsimlik tarım işçisi temin ederken yıllar içinde tarım işçisi bulmakta zorlanmaya başlamışlardır. Kısaca Suriyeli sığınmacılar araştırma alanında bu anlamda işgücü kaynağı olmuştur. Şehir merkezinde yaşamaları yasak olan Suriyeli sığınmacılar kırsal alanda yaşadıkları için tarımsal üretim faaliyetlerine yabancı işgücü olarak katılmaya başlamışlardır. Bu çalışmanın amacı Antalya ili Elmalı ilçesinde tarımsal üretimde çalışan Suriyeli sığınmacıların demografik ve sosyo-ekonomik analizini yaparak mevcut durumlarına ilişkin genel bir fotoğraf sunmak ve tarımsal istihdama etkilerini incelemektir. Bu çalışma ile Suriyeli sığınmacıların tarımsal istihdamdaki yeri belirlenmiştir. Bu kapsamda Elmalı ilçesinde ikamet eden Suriyeli sığınmacılarla yüz yüze anket yapılmıştır. Suriyeli sığınmacıların belirlenmesinde kartopu örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Buna göre 150 Suriyeli sığınmacı ve onlara iş veren 50 çiftçi ile anket yapılmıştır. Verilerin analizinde ki kare testi ve 5'li likert tipi ölçek kullanılmıştır. Suriyeli sığınmacılar Erkek İşgücü Birimine (EİB) göre 2 gruba ayrılmıştır. Eğitim düzeyi ve tarımsal konularda eğitim alma isteği açısından 2 grup arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Suriyeli sığınmacıların %70'inin eşi ve çocukları ile yaşadığı, %56.7'sinin çalışma şartlarından memnun olduğu, %73.3'ünün mesleğinin çiftçilik olduğu ve %80.7'sinin geldikleri yerde de kırsal alanda yaşadığı belirlenmiştir. Çiftçilerin %92'si "yerel tarım işçisi bulmakta zorlanıyorum" önermesine kesinlikle katıldığını ifade etmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Antalya, İstihdam, İşgücü, Sığınmacı, Tarım işçisi