Tacikistan'da X-XVIII. yüzyıl mimari yapıları

Tacikistan, güneyinde Afganistan; batısında ve kuzeyinde Özbekistan; doğusunda Çin ve Kırgızistan ile komşu olan bir Orta Asya ülkesidir. %93'ü dağlık olan ve "Dünya'nın Çatısı" adı verilen Pamir Dağları'nın eteğinde uzanan Tacikistan, antik çağlardan günümüze zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Çalışmamızda bu zenginliğin X-XVIII. yüzyıla ait İslâmi dönem yapıları konu edilmiştir. Bu amaçla Soğd bölgesinden başlayarak dağlık Bedahşan bölgesine kadar olan coğrafyada; cami, türbe, medrese ve kale yapılarına ait eserler yerinde incelenmiştir. "Tacikistan'da X-XVIII. Yüzyıl Mimari Yapıları" başlıklı tezimiz, belirtilen yüzyıllar arasındaki mimari yapılarla ilgili bir katalog çalışmasıdır. Camiler, minareler, mezar yapıları, medreseler, kaleler ve saraylar olarak gruplara ayrılan katalogta, eserlerin detaylı bir şekilde anlatımlarına yer verilmiştir. Bu bölümün sonunda tarihi ve bilimsel kaynaklarda olup günümüze ulaşmayan yapılar ve Tacikistan müzelerinde sergilenen günümüze ulaşmamış yapılara ait mimari unsurlar anlatılmıştır. Her bir yapının anlatımı, metinlerin sonundaki çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Katalog bölümünün ardından, değerlendirme bölümünde yapı grupları, "plan analizi", "cephe analizi", "inşa malzemesi ve teknik", "yapısal unsurlar", "mimari elemanlar" ile "süsleme" bakımından ele alınmıştır. Bu bölümde eserler, Orta Asya'da benzer özellikteki örnekleriyle karşılaştırılarak değerlendirilirmiştir. Değerlendirme bölümü, "İnşa Malzemesi", "Tuğla ve Kerpiç ölçüleri "Geçiş Unsurları ve Örtü Sistemleri" başlıklı tablolarla desteklenmiştir.