Tam yargı davasının konusunu oluşturan zararın niteliği ve tazmini

Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri faaliyetlerini kamu personel eli ile yürütür ve bu faaliyetleri yürütürken de başka kişilerin malvarlıklarına ya da kişilik değerlerine zarar verebilir. Bu da idarenin tazmin sorumluluğuna yol açar. İdarenin zararı tazmin yükümü doğması için bir zararın vuku bulması, zararı doğuran işlem ve eylemin idareye yüklenebilmesi, zarar ile idari davranış arasında nedensellik (illiyet) bağının bulunması gerekmektedir. Kişinin iradesi dışında malvarlığında ya da şahıs varlığında meydana gelen zararı tazmin edilmesini isteme hakkı vardır. Her türlü hukuki sorumluluk açısından birinci ve en önemli koşul olan zarar kavramı, idarenin sorumluluğu için de önemlidir. Çalışmamızın odak noktası olan ve idarenin tazminat yükümlülüğüne neden olan zararın niteliklerini ve vasıflarını belirlemek ve netleştirmek de tam yargı davalarının adil ve kakkaniyete uygun karara bağlanması bakımından büyük önem taşımaktadır. Maddi ve manevi zararda gerek olan nitelikler, ilk olarak ortada bir zararın bulunması, zararın gerçekleşmiş olması, zararın direkt yani kesin ve mutlak olması, zararın hukuken korunan bir menfaate yönelik olması, zararın parayla ölçülebilir nitelikte olması, keza bazı durumlarda zararın kamu yükümlülüğü şeklini almayan özel ve anormal ağırlıkta olmasıdır. İdari davranıştan kaynaklanan zararın bu nitelikleri taşıması durumda zarara uğrayan kişi dava süreci içinde idareye karşı, kanunda öngörülen usul ve koşullara uygun olarak yetkili idari yargı mercinin önünde tazminat davası açabilir ve bu zararların giderilmesini ister. Ancak idare hukukunda kural olarak aynen tazmina yer olmadığından sadece nakden tazmin ilkesi geçerlidir. Belirlenen nakdi tazminat ödenmesi, sermaye şeklinde olabileceği gibi irat "gelir "şeklinde de olabilir. Eğer zarar belirtilen nitelikleri taşımıyorsa, idareyi tazminat borcundan sorumlu tutamayız. Anahtar kelimeler: İdarenin Sorumluluğu, Zarar kavramı, Zararın nitelikleri, Tazminat