Tarihsel süreç içerisinde el kuklası ve gelişimi

Antik yunandan günümüze dek varlıgını sürdüren kuklalar, her dönemde farklı bir amaca hizmet etmislerdir. Öncelikle dinsel rituallerin tapınma nesnesi olan bu hareketli objeler, dev organlarıyla kutsal sayılarak halkın saygısını kazanırken, ortaçaga gelindiginde cinsiyetlerini kaybederek alegorik kahramanlar ve kutsal kisilerin canlandırılmasında kullanılmıslardır. Ancak otoriteden çok halkın begenisine boyun egen bu varlıklar kısa sürede dinsel içeriklerinden arınarak sokaklara tasmıs ve açıksaçık, kaba-saba halleriyle insanları meydanlara toplamayı basarmıstır. Meydanlarda toplanan bu kalabalık kitleler kendi milli kahramanlarını yaratarak, dertlerini ve siyasi tepkilerini bunların agzından yaymaya baslamıslardır. Provakatif yanlarını ortaya koymalarıyla birlikte, kuklalar için yasaklar ve cezalar dönemi baslamaktadır. Meydan gösterilerinin kahramanları bu kez illegal yollara basvurarak gizli gizli varlıklarını korumuslardır. Savas yıllarında savas karsıtı gösteriler ve siyasilere yönelik taslamalarla sahneleri bolca isgal eden kuklalar, özellikle kinci Dünya Savası sonrasında ciddi bir dramatik tür olarak ele alınmıslardır. O döneme dek açık hava temsillerinde kullanılan el kuklaları, opera ve operet temsillerinde kullanılan ipli kuklalar gibi salonlarda düzenlenen temsillerde yer almaya baslamıslardır. Bu degisimle birlikte saglanan yeni teknik olanakların da dogrultusunda kukla uygulamaları çesitlenmistir. Teknik, biçim ve içerik üzerine ciddi çalısmalar yapılırken, kukla tiyatrosuna iliskin kitaplar da yayınlanmaya baslanmıstır. Her zaman sokaktaki insanın nabzına göre ritmini ayarlayan el kuklaları, yeniliklere kapı açmıslardır. Nitekim televizyona geçis yapan ilk kukla türü yine el kuklaları olmuslardır. Toplumsal yasamla dogru orantılı olarak sürekli degisim içinde olan böyle bir sahne sanatı, kat ettigi yol göz önünde bulundurularak incelemeye deger bulunmustur. El kuklası türünün bu süreç içindeki yerleri belirlenerek, yaratıgı karakterler incelenmistir. Hem tarihsel açıdan hem de teknik bakımından ilerleyen el kuklasının uygulama yöntemleri üzerine durulmustur. Sonuç olarak tüm bu bilgilere sahip olmak, el kuklası türüne hakim olmakla es anlamdadır. Ancak devinim içinde olan bir yapıdan bahsedildigi anlasıldıgından, bu bilgilerle yetinmeden, güncel teknik ve gelismeleri takip etme zorunlulugu ortaya çıkmaktadır.