Tarihten günümüze noterlik

İnsanlığın bilim-teknik ve medeniyet alanındaki ilerleme serüveninde en fazla kullandığı ve desteğini gördüğü şey kuşkusuz "yazı''dır. Noterlik mesleği de yazı ile doğrudan bağlantılı bir meslek olması nedeniyle medeni ve gelişmiş toplumlarda tarih boyunca hep görülmüştür. Noter ve noterlik mesleği kamuya mal olmuş, insanlar arasında güven telkin eden bir kurum olarak önemini hep muhafaza etmiştir. Tarihsel süreç içerisinde noterlik mesleği hukuk düzenlerinin yapısına bağlı olarak değişik ad ve statüde varlığını daima korumuştur. Bu bağlamda çalışmada öncelikle noterlik mesleğinin ve noter senetlerinin günümüzdeki şekli hakkında genel bir çerçeve çizilecek, ardından muhtelif medeniyetlerin (Sümer- Akkad, Babil, Assur, İran, Çin, Hind, İbrâni, Mısır, Yunan, Roma, Batı Roma ve Avrupa) hukuklarında yazılı belge ve noterliğe dair ne tür anlayışların ve kurumsal yapılanmaların olduğu anahatlarıyla ortaya konulacaktır. Sonrasında daha etraflı bir şekilde İslam medeniyetinde noterlik kurumuna, yazılı belgeleri inceleyen ve belge düzenleme esaslarını ortaya koyan "Şurût ilmi"ne değinilecektir. En son bölümde ise Türk hukukunda noterlik kurumu incelenecek; İslam öncesi ve İslamiyetin kabulünden sonraki dönemler olarak iki başlık halinde ele alınarak, özellikle Osmanlı hukukunda noterlik kurumu ayrıntılı olarak izah edilecektir. Türk hukuk tarihi boyunca "yazılı belge ve noterlik"'le alâkalı gerçekleştirilen yasal düzenlemelerden önemli olanları "Ekler" kısmında bir araya getirilecektir. Anahtar kelimeler : Hüccet, Kâtib-i Adl, Noter, Senet, Şurût.