Tavşan femur'unun morfometrik ve biyomekanik özellikleri üzerine ovariektominin etkisi

ÖZETTAVŞAN FEMUR'UNUN MORFOMETRİK VE BİYOMEKANİKÖZELLİKLERİ ÜZERİNE OVARİEKTOMİNİN ETKİSİÖnemli halk sağlığı sorunlarından birisi olan osteoporozun tanı ve tedavisinde ilerlemebüyük oranda uygun hayvan modellerinin kullanılmasıyla sağlanmıştır. Günümüzdekullanılan birçok hayvan modeli çalışma sonuçları insanlardaki verilerle uyuşmakla birlikteosteoporozu tek başına taklit edebilen bir hayvan modeli yoktur. Çeşitli ortopedikçalışmalarda en fazla kullanılan hayvanlardan biri olan tavşanda postmenopozal osteoporozile ilgili çalışmaların çok yetersiz olduğu dikkati çekmektedir. Bu çalışmada altı aylık yaştanitibaren 10 aylık döneme kadar normal ve ovariektomi uygulanmış tavşan femur'larınınkemik yoğunluğu, biyomekanik ve morfometrik özellikleri açısından faklılıkların ortayakonulması amaçlanmıştır. Çalışmada altı aylık 24 adet Yeni Zelanda ırkı dişi tavşankullanıldı. Çalışma başında hayvanların karaciğer ve böbrek fonksiyonlarına ilişkin kananalizleri yapıldı. Daha sonra 12 adet hayvanda ovariektomi uygulanırken, 12 adet hayvandada yalancı operasyon ile karın boşluğu açılıp tekrar kapatıldı. Operasyonları takiben ikinci vedördüncü aylarda DEXA cihazı (Ge Lunar DPX) ile kemik yoğunluğu belirlendikten sonraher gruptan altı adet hayvanda femurlar çıkartıldı. Çevresindeki dokular tamamen temizlenenfemur'lar serum fizyolojik solusyunu ile ıslanmış gazlı bezlere sarılarak -25oC de saklandı.Daha sonra kumpas ile dış morfometrik veriler, bilgisayarlı tomografi (GE Hi Speed) ile eldeedilen kesit görüntülerinden AUTOCAD programı ile kesit kalınlıkları, kesit alanları ölçüldüve atalet momenti değerleri hesaplandı. Sonra bu kemiklerden DEXA ölçümü ile direkttkemik yoğunluğu ölçümü tekrar yapıldı. Trabeküler kemiğin biyomekanik özelliklerini ortayakoymak için condylus femoris'lerden parçalar kesilerek ?indentasyon testi?, kortikal kemiğinbiyomekanik özelliklerini ortaya koymak için corpus femoris'te ?üç nokta eğme testi?uygulandı. Çalışmanın sonucunda 6 aylık Yeni Zelanda tavşanlarında ovariektomiuygulandıktan iki ay sonra osteporotik değişikliklerin başladığı ve dört ay sonra iseosteporozun geliştiği dansitometrik, morfometrik ve biyomekanik yöntemlerle ortayakonularak, osteoporozla ilgili deneysel çalışma yapacak araştırmacılar için tavşana ilişkindeğerler sunulmuştur.