Teknoloji destekli öğretmen mesleki gelişimine yönelik öğretmen değerlendirmeleri ve önerileri

İçinde bulunduğumuz yüzyılda hızlı ve sürekli yenilenmekte olan teknoloji sadece günlük yaşamın bir parçası haline gelmemekte başta eğitim olmak üzere her alanda etkili olmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı, Fırsatları Arttırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) projesi ile eğitim seferberliği yaparak okulların teknolojik alt yapısını kurmuş, kullanılacak yazılımların geliştirilmesini sağlamıştır. Bu projede kullanılan yeni teknolojiler konusunda oluşan öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyacı için bakanlık önce yüz yüze daha sonra uzaktan eğitim hizmet içi faaliyetlerini düzenlemeye başlamıştır. Teknoloji Destekli Mesleki Gelişim (TDMG); yazı, grafik, animasyon, ses ve video gibi öğrenme materyallerini etkileşimsel bir yapıda bütünleştiren ve oluşturulan içeriğe İnternet üzerinden erişim olanağı sağlayarak uzaktan eğitim yoluyla gerçekleştirilen mesleki gelişim faaliyetleridir. TDMG ortamlarında motivasyon, internet özyeterlik, algılanan kullanışlılık ve davranışsal niyet algılarının olumlu olması ve bilgisayar kaygısı algılanmaması sonucunda eğitim başarılı olabilir. FATİH projesi öğretmen eğitimlerine yönelik algı ve değerlendirmeler şimdiye kadar yapılan faaliyetlerin başarısını ifade edebilir. Bu çalışmada teknoloji destekli öğretmen mesleki gelişim yöntemiyle düzenlenen Etkileşimli Sınıf Yönetimi (ESY) Teknoloji Destekli Mesleki Gelişim Faaliyetine (TDMGF) katılan öğretmenlerin web tabanlı e-öğrenmelerinin kabulünü etkileyen motivasyon, bilgisayar kaygısı, internet özyeterlik, algılanan kullanışlılık, davranışsal niyet faktörlerine ilişkin algıları, katıldıkları faaliyetlere ilişkin değerlendirmeleri ve benzer gelecek etkinliklere ilişkin önerileri araştırılmıştır. Bu tez çalışmasında yakınsayan paralel karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Aksaray il merkezinde 2016-2017 eğitim öğretim yılında MEB'e bağlı Anadolu Liselerinde çalışan ESY TDMGF'ni tamamlamış öğretmenler oluşturmaktadır. Nicel araştırma için basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 271 öğretmen, nitel araştırma için kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ve ölçüt örnekleme teknikleri birlikte kullanılarak tespit edilen 30 öğretmen çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın nicel bölümünde veri toplama aracı olarak Chen ve Tseng (2012) tarafından hazırlanan araştırmacı tarafından Türkçeye çevrilen "Web tabanlı E-öğrenmeyi Etkileyen Faktörler Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel bölümde ise Taşlıbeyaz vd. (2014) öğretmenlerin görüşlerini ve memnuniyet durumlarını belirlemek için hazırladıkları yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel araştırmada tanımlayıcı istatistikler (frekans, yüzde dağılımı, ortalama ve standart sapma) analizi, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin ESY TDMGF'ne kısmen motive olduğu görülmektedir. Ayrıca öğretmenlerin internet özyeterliklerinin yüksek, bilgisayar kaygılarının ise düşük olduğu ve bunun TDMG'lerin başarısını olumlu etkileyebileceği söylenebilir. Öğretmenler algılanan kullanışlılık ve davranışsal niyet faktörüne "Kısmen Katılıyorum" şeklinde görüş belirtmişlerdir. TDMG'lerin öğretmenlerce tercih edilmesinde öğretmen ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik olması, eğitim ortamının esnekliği ve rahatlığı, öğretmenin gönüllülüğü ve eğitimin etkililiğine yönelik olumlu tutumların etkili olduğu ifade edilebilir. Ancak öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun TDMG'ler sonucu somut bir ödül beklentisi içerisinde oldukları görülmektedir. TDMG veya yüz yüze hizmet içi eğitimlerde öğretmenlerin motivasyonlarını artıracak maaş artışı, kıdem, unvan değişikliği, mesleki kariyerde yükselme veya takdir, teşekkür gibi teşvik edici belgeler verilmesi önerilmektedir. Bunun yanı sıra teknoloji kullanımı sorunlarını aşmak için aile içi bireylerden ve yakın arkadaşlardan yardım aldıklarını belirttikleri için sürdürülebilir kişisel teknik destek ve yönlendirici ortamları hazırlayıcı çalışmalar yapılmalıdır.