Temel eğitimde okuryazarlık kavramı: Bibliyometrik bir çalışma

Bu araştırmada temel eğitimde okuryazarlık kavramıyla ilgili Web of Science'ta yayınlanan makalelerin eğilimleri belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri Web of Science veri tabanında temel eğitim (primary education), okuryazarlık (literacy) esas olmak üzere benzer kavramlar olan ilkokul, temel eğitim, ilköğretim, 1.-2.-3.-4.-5.sınıf (primary school, elementary education, elementary school, grade 1-2-3-4-5 ve first grade, second grade, third grade, fourth grade, fifth grade) kavramları ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek için betimsel ve bibliyometrik analizler birlikte kullanılmıştır. İlk aşamada 4783 makaleye ikinci aşamada ise 459 makaleye ulaşılmıştır. Bu veriler Vosviewer programı ile işlenerek betimsel ve bibliyometrik içerikler tablo ve ağ haritaları elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre temel eğitim ve okuryazarlık alanında en fazla 2020 yılında çalışma yapıldığı, araştırmaların büyük bir kısmının temel eğitim ve okuryazarlık alanında Web of Science veri tabanında eğitim/eğitim kategorilerinde makale yayınlandığı, en sık yayın yapılan dillerin başında İngilizce daha sonra ise İspanyolca olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Ayrıca, temel eğitim ve okuryazarlık alanında yapılan çalışmalarda anahtar kelime olarak en çok 'literacy, primary education, primary school, digital literacy' anahtar kavramlarının geçtiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında incelenen makalelerde, araştırmacılar arasında etkin olan ilk beş araştırmacı kırk bağlantı gücüne sahip Philip C. Abrami, yedi bağlantı gücüne sahip Fernando Guzman-Simon, yedi bağlantı gücüne sahip Lori E. Skibbe, yedi bağlantı gücüne sahip Lisa Zimmerman, altı bağlantı gücüne sahip Eduardo Garcia-Jimenez olduğu ulaşılan diğer bulgulardadır. Temel eğitim ve okuryazarlık ile ilgili çalışmalarda Reading and Writing dergisinin 10 makale 290 atıf ile ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Education 3-13, Journal of Early Childhood Literacy ve Journal of Research in Reading dergilerinin ise 7 makale ile aynı sayıda yayına yer verdiği görülmektedir. Fakat Journal of Research in Reading dergisi daha çok atıf (192) almıştır. Early Childhood Research Quarterly dergisi yayınladığı 6 makale ile 290 atıf alırken Elementary School Journal dergisi 6 yayın ile 436 atıf aldığı görülmektedir. Araştırma sonuçlarına göre ABD, temel eğitimde ve okuryazarlık alanında WoS veri tabanında 97 makale ile en etkin ülkedir. Ayrıca ilgili alandaki yayınlar arasında bağlantı gücü ve atıf sayısı da en yüksek ülke konumundadır. 52 makaleyle İspanya ikinci, 32 makaleyle İngiltere üçüncü, 27 makale ile Kanada dördüncü sırada ve 24 yayın ile Avustralya beşinci sıradadır. Türkiye ise 21 makaleye sahiptir. Sonuç olarak bu araştırma; temel eğitimde okuryazarlık alanında öne çıkan yayın, yazar, yayın dili, dergi, ülke, atıf sayısı, iş birlikleri, güncel araştırma konuları ve gelecekteki araştırma eğilimleri olmak üzere birçok bileşene ilişkin genel bir çerçeve oluşturmuştur.