Temel gelir eşitsizliğe bir çözüm getirebilir mi?

Günümüzde gerek ülke içinde gerekse ülkeler arasındaki eşitsiz bölüşüm ilişkileri bireyleri ve toplumları ekonomik ve sosyal açıdan önemli bir şekilde etkilemektedir. İstatistikler 1970-1980'lerden itibaren eşitsizliğin dikkat çekici bir şekilde arttığını göstermektedir. Eşitsizliğin bu denli artmasında uygulanan neoliberal politikaların ve bu bağlamda kamu harcamalarının azaltılmasının etkisi büyüktür. Bunun yanı sıra, gelecekte içinde bulunduğumuz dördüncü sanayi devriminin bir sonucu olarak üretim sürecinde bilgisayar teknolojisinden çok yoğun bir şekilde yararlanılacağı; bu durumun emek gücüne duyulan ihtiyacı azaltarak işsizliği artıracağı beklenmektedir. Bu durumun mevcut eşitsizlik problemini çok daha ciddi hale getireceği düşünülmektedir. Dünya çapında artan eşitsizliklere dair birçok çözüm önerisi öne sürülmüştür. Bunlardan birisi de Temel Gelir projesidir. Temel gelir bireylere herhangi bir koşul aranmaksızın yapılan nakit gelir ödemesi olarak tanımlanabilir. Bu tezin ana amacı diğer sosyal politika biçimlerinden pek çok yönüyle farklı olan temel gelirin Dünya genelindeki eşitsizliğin azaltılması açısından bir çözüm olup olmayacağını tartışmaktır. Eşitsizliği ortadan kaldıracak politika önerilerini tartışmadan önce bölüşüm ilişkilerinin belirleyenlerinin iyi tanımlanması gerekir. Bu nedenle, bu tezde öncelikle iktisadi düşünce tarihi ekseninde bölüşüm ve gelir dağılımı ile ilgili tartışmalara değinilmiş ve tarihsel açıdan eşitsizliğin gelişimi irdelenmiştir. Bu incelemeler ışığında Temel Gelir projesinin tarihsel kökeni, iddiaları, projeye yönelik eleştiriler, literatürdeki tartışmalar ve uygulama örnekleri üzerinden Temel Gelir projesinin eşitsizlik sorunun azaltılmasında işlevsel olup olmadığı tartışılmıştır. Tartışmalar neticesinde Temel Gelir projesinin diğer sosyal yardım biçimleriyle tamamlayıcı şekilde hayata geçirildiği takdirde daha işlevli olacağı aksi durumda eşitsizlik sorununun çözümünde tek başına yetersiz kalacağı vurgulanmıştır.