Temel sanat eğitimi bağlamında plastik üretim ve kavramsal üretim ikiliği üzerine bir çözümleme

Bu çalışma, çağdaş temel sanat eğitiminde süregiden plastik üretim-kavramsal üretim ikiliğini uzlaştırmayı amaçlar. Bu ikilemin, geleneksel ve kavramsal sanat araçlarını kendi belirlediği 'yapım' anlayışında yorumlayarak plastik odaklı sonuçlar üreten, bunu yaparken kavramsal sanatçı-eğiticilerin önerdiği 'Sanat Dil' ekolünü göz ardı eden 'Sanat Yapımı' ekolünden kaynaklandığını ileri sürer. 'Sanat Dil' ekolünün de sanatı, geleneksel sanatların üst dili olarak yorumladığı halde geleneksel olanların dilsel doğasının ne anlama geldiğini açıklamayarak bu ikileme katkıda bulunduğunu ekler. Bu çerçevede, her iki ekolün de 1960'lı yıllarda, erken modernist sanatın mantıkçı pozitivistlere özgü indirgemeci yaklaşıma tabi tutulmasıyla ortaya çıkan formel ve kavramsal sanatın temel eğitim modelleri olduğunu gösterir. Buradan hareketle, plastik üretim-kavramsal üretim ikiliğini uzlaştırmak üzere, 'Sanat Yapımı' ve 'Sanat Dil' yerine, her birinin kökeni niteliğindeki Bauhaus Vorkurs'una (Ön Kurs) ve Marcel Duchamp'ın readymade anlayışına başvurur. Ve bunları, Immanuel Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi metninde sunduğu duyma yetisi ile anlama yetisi olanaklılığını dışsallaştıran çalışmalar yaptıkları şeklinde çözümler. Böylece, temel sanat eğitimindeki plastik üretim-kavramsal üretim ikiliğinin, temel sanat araçlarının insan deneyiminin koşullarını dışsallaştıran dilsel (temsili) düzlemler olduğu gösterildiğinde aşılabildiği sonucuna erişir. Anahtar kelimeler: Temel sanat eğitimi, saf aklın eleştirisi, ön kurs, hazıryapım.