Tıkayıcı uyku apne sendromu ile alt üriner sistem yakınmaları arasındaki ilişkinin araştırılması

Amaç: Alt Üriner Sistem Yakınmaları (AÜSY) genel olarak yaşlı erkeklerde ortayaçıkan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu (OSAS) da birçokhastalıkla birlikte ilişki olabilen önemli bir sağlık problemidir. Bu prospektif çalışmada,önemi giderek artan iki yaygın sorun olarak AÜSY ve OSAS arasındaki ilişkinin araştırılmasıplanlandı.Gereç Yöntem: Ocak 2007- Nisan 2010 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi TıpFakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'na OSAS şüphesi ile başvuran 50 yaş üstü erkekhastalara tüm gece polisomniografi testi yapıldı. Apne-Hipopne İndeksi (AHİ):15-30 olan ortaOSAS'lı 11 hasta ve AHİ>30 olan ağır OSAS'lı 18 hasta ilk grup olarak çalışmaya dahiledildi. AHİ<5 altında olan OSAS negatif 21 hasta ise kontrol grubuna alındı. Her iki gruptada AÜSY yol açabilecek hastalıkları olanlar çalışma dışı bırakıldı. İşeme şikayetleri;Uluslararası Prostat Semptom Skoru (IPSS), üroflometri, prostat volümü ve noktüri sayısıkullanılarak; erektil disfonksiyon (ED) değerlendirilmesi ise Uluslararası Erektil Fonksiyonİndeksine (IIEF) göre yapıldı.Bulgular: Her iki grup yaş, prostat spesifik antijen (PSA), prostat volümü, rektalmuayenedeki prostat büyüklüğü açılarından benzer bulundu. Gerek IPSS değerleri gerekse deüroflovmetri parametreleri bakımından da her iki grup arasında istatistiksel anlamlı bir farkgörülmedi. OSAS grubunda ortalama total IPSS değeri 10,58, ortalama maksimum akım hızı(Qmaks) 17,51 ml/sn iken; OSAS negatif grupta aynı değerler sırasıyla 9,19 ve 16,95 ml/snolarak bulundu (p>0,05). Buna karşın noktüri ve erektil disfonksiyon parametresi açısındanyapılan karşılaştırmada ise OSAS grubunda ortalama noktüri sayısı 1,47, IIEF skoru 15,48iken; diğer grupta bu değerler sırasıyla 0,88 ve 19,90 olarak bulundu. Aralarındaki farkistatistiksel anlamlı olarak saptandı (p<0,05).Sonuçlar: Bu çalışmada; OSAS tanısı konmuş hastalar ile OSAS tanısı almamış hastalararasında IPSS ve üroflovmetri değerleri açısından istatistiksel anlamlı bir farklılık saptanmadı.Öte yandan noktüri ve IIEF sonuçları bakımından OSAS'lı hastalarda istatistiksel olarakanlamlı farklılık belirlendi. Sonuç olarak bu çalışma verilerine göre, OSAS'ın AÜSYaçısından noktüri haricinde bir risk faktörü olmadığı tespit edildi. Öte yandan OSAS'ın,erektil disfonksiyon ve noktüri açından bir risk faktörü oluşturduğu belirlendi. Bu nedenle,gerek ED ve gerekse de noktüri ile başvuran hastaların OSAS açısından da sorgulanmasıgerektiği düşünüldü. Benzer şekilde OSAS hastalarının da ED açısından tetkik edilmesininuygun olacağı görüldü. Bu prospektif çalışma OSAS ve AÜSY arasındaki ilişkiyi sorgulayanilk araştırmalardan biri olması açısında oldukça önemli olmakla birlikte, söz konusu ilişkiyiirdeleyen son derece geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu ortadadır.Anahtar kelimeler: AÜSY, Benign Prostat Hiperplazisi, OSAS, IPSS,Polisomnografi, Üroflovmetri, Noktüri, IIEF