Topkapı Sarayı Müzesi'ndeki iç giyim örneklerinin incelenmesi üzerine bir araştırma

Topkapı Sarayı Müzesi giysi koleksiyonu, dünyanın en zengin koleksiyonları arasında gösterilmektedir. Koleksiyonu özel kılan ise, koleksiyondaki ürünlerin pek çoğunun hanedan üyelerine ait olmasıdır. Müzede yer alan bu ürünler, birçok araştırmanın da konusunu oluşturmuştur. Ancak Osmanlı İmparatorluğu giyim kültürü üzerine yapılan araştırmalar arasında, iç giyime yönelik bir araştırmaya rastlanmamıştır. Topkapı Sarayı Müzesi'ndeki iç giyim ürünlerinin incelenmesi üzerine yapılan bu araştırmanın genel amacı, iç giyim ürünlerinin özelliklerinin ve halk giyimi iç giyim ürünlerinden farklılıklarının belirlenmesidir. Bunun sonucunda da kültürel değerlerimizin günümüz ve gelecek nesillere tanıtılmasına katkı sağlanması araştırmanın bir diğer amacıdır. Topkapı Sarayı Müzesi Giysi koleksiyonuna ait envanter kayıtları incelenmiş, iç giyim ürünlerinden gömlek, don ve zıbının incelenmesi kararlaştırılmıştır. Bu ürünler, giysi inceleme formu kullanılarak incelenmiş, fotoğraf çekimleri yapılmış, kalıp, dikim, kumaş ve süsleme özellikleri belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunan iç giyim örnekleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise ulaşılan iç giyim ürünleri içinde incelenmesine izin verilen 22 adet giysiden oluşmaktadır. Ürünlerin fotoğrafları, ürün özellikleri ve ürünlerin araştırmacı tarafından yapılan teknik ve kalıp çizimlerine, araştırma bulguları bölümünde yer verilmiştir. Ürünlerin özellikleri tablolarda frekans ve yüzde değerleri ile sunulmuş ve tartışılmıştır. Bulgular, ürün kalıplarında kesiklerin sınırlı kullanıldığını, ürün parçalarının el dikişiyle birleştirilip özellikle kapitone tekniğinin yoğun bir şekilde kullanıldığını göstermektedir. Ürün kumaşlarının ipekli ve pamuklu dokumadan olup, beyaz ve krem rengin tercih edildiği, çoğunluğu erkek giysilerinden oluştuğu için süsleme açısından sade oldukları tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki Topkapı Sarayı Müzesindeki iç giyim ürünleri ile halk giyimi iç giyim ürünleri karşılaştırıldığında; halk giyimi iç giyim ürünlerinde don ve gömleklere rastlanmış fakat zıbına benzer bir ürünle karşılaşılmamıştır. Ürünler kalıp, dikim, kumaş özellikleri açısından benzer özellikler gösterirken, süsleme özelliklerinde halk giyimi iç giyim ürünlerinin çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, pamuk dolgulu kapitone tekniğinin halk giyimi iç giyim ürünlerinde kullanılmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Giyim, İç Giyim, Halk Giyimi, Osmanlı Giyimi, Topkapı Sarayı Müzesi