Trafik kaza analizinde iş zekâsı tabanlı bir model önerisi

Trafik kazaları tüm Dünya'da olduğu gibi ülkemizde de toplumun en önemli sorunlarından biridir. Ülkemizde yük ve yolcu taşımacılığının büyük bir çoğunluğunun karayolları üzerinden gerçekleştirilmesi, yollarımızın bu taşıma yoğunluğunu kaldıracak altyapıya sahip olmaması ve toplumsal olarak trafik kültürümüzün gelişmiş ülkelerin seviyesinde olmaması gibi nedenlerle karayolu trafik kazalarının analizi her geçen gün önem kazanmaktadır. Bu noktada analizleri gerçekleştirecek olan kurum yada kuruluşlara entegre bir sistem sunulursa kazaların gerçek nedenleri doğru tespit edilebilir ve önleyici tedbirler alınarak yeni politikalar geliştirilebilir. Bu çalışma, Türkiye'de karayolu trafik güvenliği konusunda paydaş olan kurumların ortak olarak faydalanabileceği, bir iş zekâsı sistemi üzerine kurulu çok boyutlu analiz ve dinamik raporlama sistemi kurulmasının gerekliliğini ve uygulanabilirliğini göstermek amacıyla tasarlanmıştır. Bu modelde önerilen sistemin gerçekleştirilmesi için çok boyutlu modele dayalı bir veri ambarı yapısı üzerine kurulu OLAP teknolojisi kullanılmıştır. Microsoft Sql Server Integration Services (SSIS) ile çekme-dönüştürme-yükleme sürecinden geçirilen operasyonel veriler, veri ambarında saklanacak yapıya dönüştürülerek mevcut hatalarından arındırılmıştır. Böylelikle kaliteli veriler veri ambarına aktarılmıştır. Bu çalışmada teknik ekip eksikliği ve zaman kısıtından dolayı Microsoft Sql Server Analysis Services (SSAS) aracı ile çok boyutlu küplerin nasıl oluşturulabileceği ve verilerin nasıl modellenmesi gerektiği adımları sınırlı olarak anlatılmıştır. Prototip olarak geliştirilen sistem için analiz kısmında iş zekâsı aracı olan Microsoft Power BI Desktop kullanılarak veri modellemesi yapılmıştır. Analiz kısmında ise Sakarya ili polis bölgesinde 2013 ile 2019 yılları arasında meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı karayolu trafik kaza verileri prototip sistem aracılığıyla çevresel faktörlere, karayolu geometrik özelliklerine ve sürücü özelliklerine göre analiz edilmiştir. Kazaya karışan araç türlerine göre (ağır taşıt, ticari taşıt, otomobil, motosiklet ve bisiklet) hazırlanan detaylı analizler Microsoft Power BI Desktop uygulaması ile görselleştirilmiştir. Ayrıca dijital harita üzerinde aynı yıl içerisinde aynı kaza oluş türünden üç veya daha fazla tekrar eden noktalar belirlenerek bu noktalarda neler yapılabileceğinden bahsedilmiştir.