Tıbbi terimlerin Vinay ve Darbelnet'nin çeviri yöntemleri ışığında çevrilmesi: Tess Gerritsen'ın Çırak ve Günahkâr adlı tıbbi gerilim romanları üzerine bir örnek olay çalışması

Tıp tarihi antik medeniyetlere kadar uzanır ve tıp, her zaman çok değer verilen bir alan olmuştur. Her medeniyet veya topluluk, çeşitli sağlık sorunlarının üstesinden gelebilmek için kendi yöntemlerini, prosedürlerini veya çarelerini geliştirmiştir. Bu değerli bilgilerin günümüze aktarılmasında ise çevirinin rolü bilhassa önemlidir. Çok eski bir bilimsel çeviri alanı olarak nitelendirilmenin karşılığında tıp çevirisi, çeviri açısından sebep olduğu zorlukları da beraberinde getirir. Tıp dilinin bu dili diğerlerinden ayıran, dikkat çekici özellikleri vardır; bunlar arasında kısaltmaların, eponimlerin ve Latince ve Grekçe köklerin, ön eklerin ve son eklerin yoğun şekilde kullanımı sayılabilir. Ancak, bu özellikler çeviri konusunda sıkıntı yaratabilir ve bunların dikkatle ele alınması gerekir. Bununla birlikte, tıbbi içerik sadece sağlık ile ilgili bilgilendirici metinlerde bulunmaz, aynı zamanda kurgusal eserlerde de bu tür içeriğe sıkça yer verilebilir. Bu çalışmada Tess Gerritsen'ın Çırak ve Günahkâr adlı eserleri yoğun tıbbi içerik kullanımı açısından ele alınmış ve bu içeriğin, hem tıp dilinin kendine has özellikleri hem de eserlerin hedef kitlesi ve ana karakterlerinin meslekleri sebebiyle çevirmenler için bir ikilem oluşturabileceği göz önünde bulundurulmuştur. Bu bağlamda, Vinay ve Darbelnet çevirmenlerin bu tür zorlukların üstesinden gelmesine yardımcı olabilecek bazı çeviri prosedürleri ileri sürmüştür. Tıbbi terimlerin çevirisinde uygulanan prosedürlerin ve tekniklerin tespit edilebilmesi amacıyla söz konusu kitaplar titizlikle okunmuş ve taranmış ve tüm tıbbi terimler Türkçe çevirileri ile birlikte not edilmiştir. Tüm terimler arasından ix rastgele olarak seçilen toplam yüz tıbbi terim Vinay ve Darbelnet'nin prosedürleri ışığında incelenmiş, hangi prosedürlerin en sık tercih edildiği belirlenmiş ve çevirmenlerin, Vinay ve Darbelnet tarafından önerildiği üzere doğrudan çeviri yöntemlerini ne ölçüde kullandıkları tartışılmıştır. Ayrıca çevirmenlere rehberlik etmek ve çeviri sürecinde yapılan hataları en az düzeye indirmek amacıyla ilgili tıbbi terimlerin diğer olası çevirilerine de uygun şekilde yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tıbbi Terimler, Tess Gerritsen, Tıp Dili, Tıp Çevirisi, Vinay ve Darbelnet'nin Çeviri Prosedürleri