Travma ile ave evre 1-2 hemorajik şokta olan hastalarda batın bilgisayarlı tomografisinin değeri

Travma ile Başvuran ve Evre 1-2 Hemorajik Şokta Olan Hastalarda Batın Bilgisayarlı Tomografisinin Değeri Giriş ve Amaç: Travma, dünya üzerinde en önemli ölüm nedenidir. Ülkemizde acil servislere başvuran hasta grupları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Ülkemizde ölüm ve engellilik durumları için önemli bir grubu oluşturmaktadır. Travma hastalarının yönetiminde görüntüleme yöntemleri yaralanmaların yerini ve erken müdahalesini sağlamak için önemli bir basamak olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yöntemler de e-FAST, X-Ray ve BT görüntülemeleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, acil servise başvuran ve pan-BT çekilen travma hastalarında hemorajik şok durumu, e-FAST bulguları arasındaki ilişki ve bu ilişkiye etki eden faktörler değerlendirildi. Bu çalışmada birincil amacımız ATLS hemorajik şok sınıflamasına göre evre 1-2 hemorajik şokta kabul edilen ve E-FAST uygulaması normal olan travma hastalarında batın tomografisinin hastanın yönetimini değiştirip değiştirmediğini saptamaktır. Materyal ve Metot: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınan izin ile Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi'nde retrospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya 01 Eylül 2021-01 Eylül 2022 arası travma ile başvuran ve acil serviste pan-BT çekilmiş 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Hastaların bir radyoloji hekimi ya da acil servis hekimi tarafından ilk başvuruda yapılan ve hastane veri sistemine eklenen E-FAST ve tüm vücut BT sonuçları kaydedildi. Elde edilen veriler analiz edildi. Bulgular: Çalışmamızda 465 hasta takip edildi, hastaların yaş ortalaması 36,96±17,05'ti. Bu hastaların %75,5'ini erkek hastalar oluştururken, 413 hastanın Hastaların %54,4'ünde yüksek enerjili travma öyküsü mevcuttu. Hastaların %84,1'inin evre 1-2 şok tablosunda olduğu saptandı. Hastaların %3,9'unda mortalite geliştiği ve %3,6 hastanın batın operasyonu geçirdiği tespit edildi. Acil servisten taburcu olan hasta oranı %38,1 olarak saptandı. Batın BT bulgularına göre e-FAST bakısının duyarlılığı %28 iken özgüllüğü %97 olarak saptandı. Başvuru sırasında evre 1-2 şok tablosunda olan, e-fast değerlendirmesi normal olan hastalarda, penetran yaralanma yoksa, karın ağrısı devam etmiyor ise ve takip 42 sırasında akut karın muayene bulguları gelişmemiş ise abdominal cerrahi girişim ihtiyacının olmadığı tespit edildi. Sonuç: Acil servise başvuran travma hastalarında intraabdominal kanama ve yaralanma varlığını saptamak için ilk tanı yöntemi olarak e-FAST kullanılmaktadır. Batın travması olan hastalar için e-FAST uygulaması önemli bir tanı yöntemi iken, kullanıcı bağımlı olması ve retroperitonal olarak yetersiz olması en önemli negatif yönüdür. Bizim çalışmamızda, evre 1-2 hemorajik şoku olan hastalar için e-FAST ile negatif görüntüleme gerçekleştirilmiş olsa bile batın BT görüntülemesinin pozitif sonuç verebileceği gözlenmiştir. Ancak batın BT pozitif olsa bile bu hastaların çoğu takip edilip sonrasında taburcu edilmiştir. Opere edilen hastalar abdominal penetran yaralanması ya da abdomimal semptom ve fizik muayane bulgusu olan hasta grupları olmuştur. Düşük evre şok kabul edilen abdominal muayene bulgusu ve semptomu olan hastalara, abdominal penetran yaralanmalara e-FAST negatif olsa bile batın BT öneriyoruz. Geri kalan düşük evre şok grubu hastalarda ise hekimin kararı belirli olacaktır. Anahtar Kelimeler: e-FAST, Acil Servis, Bilgisayarlı Tomografi, hemorajik şok