Tükürük bezi kitlelerinde aspirasyon sitolojisinin milan sistemi'ne göre revizyonu ve sitoloji-histoloji korelasyonu

GİRİŞ İnce iğne aspirasyon sitolojisi (İİAS), tükürük bezi lezyonlarının tanısında, hastaların cerrahiye sevki ya da takibine karar vermede hızlı, etkin, maliyeti düşük ve yaygın kabul görmüş bir yöntemdir. Malign ve benign neoplazmların ayırımında önemi daha artan bu yöntemde sitopatolojik tanının standardize edilmesi için Milan Sistemi geliştirilmiştir. Dünya genelinde yaygın kabul görmeye başlamış olan Milan Sistemi ile her bir tanı kategorisinde malignite risk oranı belirlenmiş olup tanı kategorileri klinisyene daha yüksek bir oranda öngörü sağlamaktadır. Çalışmamızda, arşivimizde yer alan tükürük bezi aspirasyonu yapılmış ve cerrahi rezeksiyona gitmiş olguların Milan Sistemi'ne göre yeniden değerlendirilmesi ve sitoloji-histoloji uyum oranlarımızın analizi hedeflenmiştir. MATERYAL-METOT Çalışmaya arşivimizde yer alan, 2005-2023 yılları arasında tükürük bezi İİAS ile değerlendirilmiş ve rezeksiyonu yapılmış 170 olgu dâhil edildi. Bu olgulara ait aspirasyon yaymaları ve histolojik kesitler çalışma kapsamında değerlendirmeye alındı. Yaymalar Milan Sistemi'ne göre yeniden değerlendirildi. Eski sitolojik tanıların kategorizasyonu Milan Sistemi ile karşılaştırma yapabilmek için orijinal tanıyı değiştirmeden uygun şekilde revize edildi ve her iki sisteme göre sitolojik tanılar karşılaştırıldı. Her iki sistemin sitolojik tanıları, histopatolojik tanılar ile de karşılaştırıldı. Her bir tanı kategorisinde malignite risk oranı (ROM) ve neoplazi risk oranı (RON) hesaplandı. Tanısal doğruluk, sensitivite (duyarlılık), spesifite (özgüllük), pozitif prediktif değeri (PPD) ve negatif prediktif değeri (NPD) hesaplanarak sonuçlarımız literatür verileri ile karşılaştırıldı. SONUÇ Arşiv sitolojik tanı kategorilerine olgularımızın dağılımı; nondiagnostik (ND); 46 (%27.1), nonneoplastik (NN); 23 (%13.5), şüpheli atipi/önemi belirsiz atipi (ŞA/AUS); 2 (%1.2), benign neoplazi (BN); 85 (%50), sellüler benign neoplazi/malignite potansiyeli belirsiz tükürük bezi neoplazmı (SBN/SUMP); 1 (%0.6), malignite şüphesi (MŞ); 3 (%1.8) ve malign neoplazi (MN); 10 (%5.9) olarak belirlendi. Milan Sistemi'ne göre ise olgularımızın dağılımı; ND; 30 (%17.6), NN; 12 (%7.1), AUS; 27 (%15.9), BN; 74 (%43.5), SUMP; 14 (%8.2), MŞ; 3 (%1.8) ve MN; 10 (%5.9) şeklindeydi. Arşiv sitolojik tanı kategorilerinin RON değerleri; ND; %63, NN; %47.8, AUS; %50, BN; %96.4, SUMP; %100, MŞ; %66.6 ve MN; %100 iken ROM değerleri aynı sırayla %17.4, %17.4, %50, %10.6, %100, %66.6 ve %100 olarak hesaplandı. Sensitivite, spesifite, PPD, NPD ve tanısal doğruluk oranlarımız ise sırasıyla %92.5, %87.2, %96.5, %75.5 ve %91.4 idi. Milan Sistemi kategorilerinin RON değerleri ise; ND; %50, NN; %8.3, AUS; %77.8, BN; %100, SUMP; %92.8, MŞ; %66.6 ve MN; %100 iken ROM değerleri aynı sırayla %13.3, %8.3, %33.3, %5.4, %35.7, %66.6 ve %100 olarak hesaplandı. Sensitivite, spesifite, PPD, NPD ve tanısal doğruluk oranlarımız sırasıyla %99.3, %81, %94.4, %97.1 ve %95 idi. TARTIŞMA Kendi serimizde tükürük bezi kitle lezyonlarının sitolojik değerlendirmesini Milan Sistemi temelinde revize ettiğimizde sitolojik tanılarımızın özellikle ROM, RON, sensitivite, NPD ve tanısal doğruluk oranlarında düzelme olduğunu gördük ve bu değerlerin literatürde önerilen sınırlar içerisine ya da bu sınırlara yakın hale geldiğini saptadık. Sonuç olarak tükürük bezi kitle lezyonlarının aspirasyon sitolojisi ile değerlendirmesinde Milan Sistemi'nin kullanımı histololojik tanı ile korelasyonda, terminoloji standardizasyonunda ve klinik öngörüde belirgin düzelme sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: Tükürük bezi, neoplazm, aspirasyon sitolojisi, Milan Sistemi, histolojik korelasyon