Three essays on derivatives markets

Bu tez türev piyasalar hakkında üç makaleden oluşmaktadır. İlk bölüm, ampirik olarak tahmin edildiği şekliyle zımni dalgalanma oranı endeksinin (VIX) modelsiz metodolojisini ve küresel muadillerini ele almaktadır. Ardından, model parametre seçim prosedürünün gelişen türev piyasaların mikroyapı özellikleriyle uyumlu olarak değişimi gösterilmektedir. Bu yaklaşım Türkiye piyasası verilerine uygulanarak Borsa İstanbul'un zımni dalgalanma oranı endeksi (VBI) tanıtılmaktadır. VBI'nin gelecekte gerçekleşen dalgalanmanın önemli bir tahmincisi olduğunu, Türkiye'nin kendi finansal göstergeleri ile önemli ölçüde ilişkili olduğunu, ancak birçok küresel finansal gösterge ile ilişkili olmadığını gözlemlemekteyiz. Ek olarak, ABD hisse senedi piyasasından Borsa İstanbul'a zımni volatilite yayılımının varlığını, ancak bunun tersinin var olmadığını tespit etmekteyiz. İkinci makale, opsiyon işlemleri ile spot endeks getirileri arasındaki bağlantıları araştırmak amacıyla endeks opsiyonlarının emir dengesizliğini hesaplamak için Borsa İstanbul'un tescilli işlem seviyesi verilerini kullanmaktadır. Bulgularımız, daha yüksek alım (satım) emri dengesizliği olan haftaların, daha yüksek (düşük) eş zamanlı spot endeks getirileri ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Ek olarak, daha yüksek alım emri dengesizliği, gelecek hafta negatif endeks getirilerini önemli ölçüde öngörmektedir. Bu bölümün sonucu, opsiyon piyasasındaki karşı tarafların riskten korunma talebinin, opsiyon piyasasından hisse senedi piyasasına emir dengesizliği transferine yol açmasının endeks alım opsiyonlarının öngörülebilirliğini yönlendirdiği görüşüyle tutarlıdır. Üçüncü makalede, Borsa İstanbul opsiyon piyasasında emir dengesizliğinde ortak etkilerin varlığı araştırılmaktadır. Buna göre, alım opsiyonlarında emir dengesizliğinde ortaklığın varlığı tespit edilirken, satım opsiyonlarındaki varlığının çok daha baskın olduğu gözlemlenmektedir. Sonuçlar, emir dengesizliği perspektifinden bakıldığında, hisse senedi emir dengesizliğinin, hisse senedi getirisi değişimlerini açıklamaya opsiyonlardan daha fazla katkıda bulunduğunu göstermektedir.