Türk yargı sisteminde çocuklara özgü güvenlik tedbirleri

Günümüzde gelişmiş birçok ülkede, çocukların suça sürüklenmesine karşı mücadele iyileştirme, düzeltme ve koruma temelinde çocuğun yüksek yararını gözeten ceza yerine cezaya alternatif uygulamaları önceleyen çocuk ceza adalet sistemleri ile sağlamaktadır. Türkiye'de ise 2005 yılında, çocuğun üstün yararına öncelik veren mekanizmalar oluşturarak toplumun adalet ve güvenlik ihtiyacını karşılamak amacıyla Çocuk Koruma Kanunu kabul edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklara ceza yerine uygulanacak tedbirler, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri adı altında Türk yargı sisteminde uygulanmaya başlanmıştır. Ancak bu tedbirlerin uygulanabilirliğinin yalnızca belirli bir grup suça sürüklenen çocuklar ile sınırlandırılmış olması ve ceza sorumluluğu olduğu kabul edilen diğer suça sürüklenen çocukların bu tedbirlerin uygulama alanı dışında bırakılması bu tez çalışmasının ana odağını oluşturmuştur. Bu tedbirlerin ceza sorumluluğu bulunan suça sürüklenen çocuklara da belirli şartlarda uygulanabilir olması gerektiği, literatürdeki bilgiler, uluslararası ilkeler ve sözleşmeler, ulusal kanun, yönetmelikler ve yüksek mahkeme kararları ile Avrupa ülkelerindeki çocuk ceza adaletine hâkim olan yaklaşımlar ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türk çocuk yargılamasına dair verdiği kararlar ışığında detaylıca incelenecektir. Avrupa çocuk ceza adaletinde çocukların suça yoluna sürüklenmesiyle mücadele yöntemleri ve çocuklara özgü düzenlenmiş cezaya alternatif uygulamalara ilişkin örnekler ile Türk çocuk ceza adaletine uyumlandırılabilecek düzenlemeler ortaya konulacaktır. Son olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye'ye ilişkin kararlarında Türk çocuk ceza yargılamasına ilişkin eleştirdiği ve olması gereken olarak belirlediği ilkeler incelenecektir. Tartışma ve sonuç bölümünde ise çocuklara özgü güvenlik tedbirleri temelinde, öncelikle Türk çocuk ceza adaletindeki sorunlara dikkat çekilerek çözüm önerilerinde bulunulacak, ardından Avrupa'da çocukların suça sürüklenmesi ile mücadelede kullanılan cezaya alternatif düzenlemelerden Türk Çocuk Ceza Adaletine uyumlaştırılabilecek olanlar ifade edilecektir.