Türkçe özür ifadeleri üzerine toplumdilbilimsel bir inceleme

Toplumdilbilim, dil ile toplum arasındaki ilişkiyi inceleyen ve toplumda görülen farkı dil kullanımlarını yaş, cinsiyet, sosyal sınıf, kimlik, sosyal ağ gibi çeşitli toplumsal değişkenler bağlamında değerlendiren ve bu kullanımların nasıl ve hangi sıklıkta değişkenlik gösterdiğini inceleyen bir çalışma alanıdır. Bir etkileşimde yer alan katılımcılar arasındaki iyi ilişkilerin devam etmesinin amaçlandığı ve çeşitli nezaket stratejilerinin de kullanıldığı özür dileme eylemi, bireyler tarafından, özür dilenen durumun içeriğine, şiddetine göre farklı farklı şekillerde gerçekleştirilmektedir. Bu çalışma, Türkçe özür ifadelerini yaş, cinsiyet, sosyal sınıf ve etnik grup gibi toplumdilbilimsel değişkenler bağlamında incelemeyi ve bu ifadelerin ne tür farklılıklar sergilediğini bulmayı amaçlamaktadır. Özür ifadelerinin, cinsiyet, yaş, sosyal sınıf ve etnik grup değişkenleri kapsamında ne sıklıkta kullanıldığını bulmak için Dicle Üniversitesi öğrencilerinden 88 (%57,1) erkek ve 66 (%42) bayan olmak üzere 154 katılımcıya anket uygulanmış ve ulaşılan veriler SPSS 19 veri istatistik programıyla sıklık analizine tâbi tutulmuştur. Bu çalışmanın sonucunda, Dicle Üniversitesi öğrencilerinin kullandığı özür ifadeleri tespit edilmiş ve bu ifadelerin kullanım sıklığı cinsiyet, yaş, sosyal sınıf ve etnik grup bağlamlarında yapılan analizlerle tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Toplumdilbilim, nezaket, özür, yaş, cinsiyet, sosyal sınıf, etnik grup