Türkiye ile Almanya` nın lise coğrafya öğretim programlarının karşılaştırmalı incelenmesi

ÖZET Bu araştırmada, Türkiye ile Almanya'nın lise coğrafya öğretim programları karşılaştırılrruştır. İki ülkenin coğrafya öğretim programlarının karşılaştırılmasında Almanya için Nordrhein-Westfalen eyaletinin coğrafya öğretim programı esas alınmıştır. Eyalette ve Türkiye'de uygulanan lise coğrafya öğretim programları hakkında bilgi edinmek amacı ile Öğretmenlere uygulanmak üzere anket geliştirilmiştir. Karşılaştırma yapılabilmek için Türkiye'deki ve Eyaletteki öğretmenlere uygulanan anketlerin ifadeleri büyük ölçüde aynıdır. Bu anketler; Türkiye'de Ankara, Nordrhein-Westfalen eyaletinde Gelsenkirchen illerindeki Öğretmenlere uygulanmıştır. Eyalette 22, Türkiye'de 89 coğrafya öğretmenine bu anketi cevaplamıştır. Ankette yer alan ifadelere, Türkiye'deki ve eyaletteki coğrafya öğretmenlerinin verdiği cevaplar arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacı ile "ti- testi" yapılmıştır. Ayrıca Türkiye ve eyalette uygulanan anketlerden elde edilen verilerin yorumlanması amacı ile ifadelere verilen cevapların frekans dağılımları, aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları da hesaplanmıştır. Türkiye ile eyaletin coğrafya öğretim programlarının karşılaştırabilmesi için anketlerdeki programla ilgili ifadeler büyük ölçüde geneldir. Ankette özel ifadelere yer verilmesi durumunda; eyaletle Türkiye'nin coğrafya Öğretim programları arasında önemli farklılıkların bulunması nedeni ile karşılaştırma yapma imkanı ortadan kalkar. Anketteki genel ifadeleri açmak ve coğrafya öğretim programlarımızın sorunlarına çözüm getirmek amacıyla Türkiye'deki coğrafya öğretmenler ile görüşmeler de yapılmıştır. Almanya'da coğrafya öğretmenlerine uygulanan anketin, eyalet programının olumlu ve olumsuz yönlerinin anlaşılmasında büyük katkısı olmuştur. Anket çalışması sonucu eyalet programıyla ilgili elde edilen bilgiler, ülkemiz coğrafya öğretim programlarının sorunlarına çözüm getirmek için de kullamlmıştır. Ülkemiz için çözüm önerilerinin ortaya koyulmasında sadece karşılaştırma yapılan eyaletin coğrafya programından değil, Almanya'nın diğereyaletlerinin programlarından da yararlanılmıştır. Bu amaçla, Almanya'nın diğer eyaletlerinin coğrafya öğretim programları da teorik olarak incelenmiştir. Eyalet ile ülkemiz coğrafya öğretim programları arasında amaçlar, içerik, öğretim süreçleri ve öğrenci başarısının değerlendirilmesi açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Önemli olan bu farklılıklardan ve öğretmerderimiz ile yapılan görüşmelerden faydalanarak liselerimiz için ideal programlar hazırlamaktır. Karşılaştırmalı eğftimin mantığında, bir ülkedeki sistemin aynen alınması diye bir durum söz konusu değildir. Bir konuda farklı ülkelerin sistemleri incelenir ve ideal olanlar alınır. Coğrafya öğretim programıyla ilgili yapılacak karşılaştırmalı eğitim çalışmaları sayesinde çok farklı ülkelerin programlan hakkında bilgi edinmek ve bu bilgileri coğrafya öğretim programlarımızın soranlarına çözüm üretmede kullanmak mümkün olabilir. Karşılaştırma yaptığımız herhangi bir ülkenin coğrafya programını baştan her yönü ile ideal kabul etmek gibi bir yanılgı içine düşmemeliyiz. Her programın ideal yönleri olduğu gibi olmayan yönleri de mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Karşılaştırmalı Eğitim, Coğrafya Öğretim Programı, Program Geliştirme Sayfa Sayısı: 296 Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Cemalettin ŞAHİN