Türkiye'de beden eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi

Bu çalışma ile Türkiye'deki Yükseköğretim Kurumları bünyesinde, Beden Eğitimi ile ilgili yapılan doktora tez çalışmalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda üniversitelerde Beden Eğitimi ile ilgili hazırlanan doktora tezleri YÖK Elektronik Tez Arşivinden, belirli anahtar sözcükler yardımıyla araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini beden eğitimi ile ilgili yapılan tüm doktora tezleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise YÖK Elektronik Tez Arşivinde tez isminde "Beden Eğitimi" ifadesi geçen, 1990 ve 2018 yılları arasında beden eğitimi ile ilgili yapılan, onaylanan ve yayımlanan 93 doktora tezi oluşturmaktadır. Ulaşılan tezlerin incelenmesinde Ataş (2015) tarafından geliştirilen tez inceleme formu kullanılarak, beden eğitimi ile ilgili hazırlanan doktora tezlerinde; üniversiteler, enstitüler, anabilim dalları, yıllara göre dağılım, çalışmayı gerçekleştiren kişilerin cinsiyetleri, tez danışmanların unvanları, araştırma konuları, kullanılan araştırma türleri, desenleri ve örneklem (çalışma) grupları, veri toplama araçları, verilerin çözümlenmesinde kullanılan istatistiksel yöntemler, yerli-yabancı ve toplam kaynakça sayıları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada tarama modeli ve nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel programlar kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda beden eğitimi ile ilgili yapılan doktora tez çalışmalarını gerçekleştiren kişilerin çoğunluğunun erkek olduğu ve tez danışmanlığını yürütmüş olan öğretim üyelerinin unvanlarının çoğunluğunun profesör doktor olduğu belirlenmiştir. Tezlerde en sık çalışılan konuların tutum, öğretim, model, yöntem ve teknikleri, performans, erişi, kalıcılık, transfer ve öğretim programlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması olduğu tespit edilmiştir. Tezlerde araştırma türü olarak en fazla nicel araştırmaların ve araştırma modeli olarak ise en fazla betimsel modelin kullanıldığı görülmüştür. Örneklem gruplarında, en fazla öğretmenlerin ve öğrencilerin örneklem grubu olarak kullanıldığı göze çarpmaktadır. Buna ek olarak tezlerde, veri toplama aracı olarak en çok ölçeklerin ve anketlerin tercih edilerek kullanıldığı ve verilerin çözümlenmesine istatistiksel yöntemlerde parametrik testlerin kullanıldığı görülmüştür. Doktora tezlerinde kullanılan yabancı kaynakça sayısının yerli kaynakça sayılarına göre daha fazla kullanıldığı dikkat çekmektedir. Bu alanda yapılan doktora tezlerinin, tez sayısı bakımından en çok 2012 yılında yapıldığı belirlenmiştir. Enstitü olarak doktora tezlerinin en fazla Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nde yapıldığı görülmüştür. Anabilim dalı olarak incelendiğinde ise en fazla Beden Eğitimi ve Spor alanında doktora tezi yapıldığı gözlenmiştir. Üniversite bazında ise doktora tezlerinin yoğunluklu olarak Gazi Üniversitesi'nde yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır.