Türkiye'de biyokaçakçılığa (yaban hayatı kaçakçılığı) ilişkin farkındalık analizi, son 20 yıl içerisindeki değişim ve mücadele yönetimi hakkında güncel değerlendirme

Doğada bulunan her bir canlı türünün bir işlevi olduğu düşünüldüğünde, bir tür kaybının, doğrudan bütün canlıların yaşamını etkileyebilecek sonuçları ortaya çıkarmış olacaktır. Doğada bulunan bitki ve hayvanları ya da onlara ait parçaları yetkili makamların izni olmadan doğadan alınması ve yurt dışına çıkartılması "biyokaçakçılık (Yaban Hayatı Kaçakçılığı)" veya diğer adıyla "biyokorsanlık" olarak isimlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğinin önemini ortaya koymak, biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olan biyokaçakçılığa dikkat çekerek, Türkiye'de biyokaçakçılığın önlenmesine katkıda bulunmuş olmaktır. Dolayısıyla bu çalışmada biyokaçakçılığa ilişkin dünyadan ve ülkemizden ilgili mevzuatlar ve kurumsal yapılar hakkında bilgilere yer verilmiştir. İnternet ortamında yapılan araştırmalarda elde edilen veriler/açıklamalar/bilgi-belgeler ile konuya ilişkin yayınlanmış makaleler, ilgili kamu kurum-kuruluşlarından konuya yönelik elde edilecek vaka verileri çalışmanın materyallerini teşkil etmiştir. Çalışmada yöntem olarak derleme, anket çalışmaları/farkındalık analizleri, istatistiki analizler, süreç yönetimi yaklaşımlarından/metotlarından yararlanılmıştır. Meydana gelen olayların medyaya yansıması, daha önce yayımlanan dokümanların incelenmesini müteakip bu veriler 2013 yılında ilan edilen Biyokaçakçılıkla Mücadele Rehberi'nin yayınlandığı tarihin öncesi (2003-2012) ve sonrasını (2013-2022) 10'ar yıllık zaman dilimlerinde kapsayacak biçimde ayrılarak, rehberin uygulanmasındaki etkinlik/verimlilik durumu ülke genelinde yaşanılan vakalardaki değişimin niceliksel olarak analiz edilmesiyle test edilmiştir. Bununla birlikte konuya ilişkin sahadaki farklı paydaşlara yönelik farkındalık analizleri; uygulamalı olarak Ankara İli-Çubuk İlçesi'ndeki kamu kurum ve kuruluşların personeli ve Esenboğa Havalimanı'ndaki gümrük personeline yönelik algı/farkındalık anketleri ile test edilmiştir. Tüm bu verilerin sonucunda yaban hayatı kaçakçılığına yönelik mücadele yönetimi noktasındaki güncel sorunların tespiti ve çözüm önerilerinin ortaya konulması ise çalışmanın sonuç/öneri bölümünü oluşturmuştur. Çalışma ile biyokaçakçılığa karşı mücadele eden kurumların farkındalık düzeyleri ölçülmüştür.