Türkiye'deki odun dışı orman ürünü olarak belirlenmiş bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin peyzaj mimarlığında değerlendirme olanaklarının belirlenmesi

Orman alanları özellikle sahip oldukları bitkisel çeşitlilikleri ile ön plana çıkan önemli bitki rezervleri olmaktadır. Ormanın ana karakter dokusunu oluşturan odunsu türler ve çoğunlukla da ağaçlar ormanların en belirgin bitkisel materyalidir. Ağaç ve çalı bileşenleri olarak karşımıza çıkan odunsu türler ormancılık çalışmaları için birinci derecede odun hammaddesi niteliği taşımaktadır. Oysaki bitkiler özellikle de odunsu bitkiler ormandaki odun hammaddesi olmasının yanı sıra sahip oldukları çiçek, meyve, yaprak, sürgün ve kök yapıları ile hem gıda maddesi olma hem de estetik değerleri ile peyzajın ana bileşeni olma özelliklerini de taşımaktadırlar. Peyzaj mimarisinde bitkiler canlı materyal grubu içerinde yer alan peyzajın temel yapı taşlarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışmamın temel amacı odun dışı orman ürünü niteliği taşıyan bazı odunsu ağaç, ağaçcıklar, otsu bitkiler ve çalı türlerinin peyzaj mimarlığında estetik ve işlevsel yönden kullanılabilme potansiyellerini belirlemek olmuştur. Bu amaç doğrultusunda yaklaşık 82 adet farklı odunsu ve otsu türe ait tasarım özellikleri ve bu özelliklerin değerlendirilebileceği alternatif kullanım yerlerine yönelik durumları da belirlenmiştir. Anket çalışmasında kullanılan 82 adet bitkinin 32 tanesi otsu, 2 tanesi yarı odunsu, 22 tanesi çalı, 11 tanesi ağaç, 12 tanesi ağaçcık ve 3 tanesi ise sarılıcı olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda bitkisel tasarım gerçekleştirilmiş tüm bu türler kullanılarak işlevleri doğrultusunda yapısal katman oluşturulmuştur. Sonuç olarak ağaç, çalı ve otsu türlerinden oluşan odun dışı orman ürünlerinin bordür yol kenarı, sınırlayıcı ve yönlendirici işlevsel özellikleri ölçü, renk, doku ve form tasarım özellikleri açısından sahip oldukları potansiyeller belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Odun dışı orman ürünü, Peyzaj değeri, Tıbbi ve aromatik