Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin spor tüketici profillerinin belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı; spor tüketicilerinin profilini belirlemek ve spor tüketicisinin özelliklerini incelemek, spor pazarlaması uygulama konularında hizmet eden spor yöneticileri, spor uzmanları, spor kulüpleri, spor iletişim uzmanları gibi kişilere ve örgütlere spor tüketimi ile alakalı strateji geliştirme ve spor tüketici davranışlarını incelemektir. Bu amaç çerçevesinde öğrencilere ölçek uygulanmış olup akademisyenlerle de görüşmeler yapılmıştır Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılında Dicle Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi, Mustafa Kemal Üniversitesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitelerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise bu üniversitelerde okuyan 654 öğrenci oluşturmuştur. Daha sonra araştırmanın nitel bölümü için 10 akademisyen ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırma verileri üniversite öğrencileri için "Kişisel Bilgi Formu" ve "Spor Tüketici Ölçeği", akademisyenler için yarı yapılandırılmış "Spor Tüketicisi Akademisyen Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, nicel araştırma yöntemlerinden tarama (survey) araştırma yöntemi kullanılmış olup nitel bölümünde ise nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması (case study) kullanılmıştır. Veriler içerik analizi, tanımlayıcı istatistikler, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile elde edilmiştir. Araştırmada öğrencilerin ve akademisyenlerin görüşleri doğrultusunda erkeklerin spor tüketimlerinin kadınların spor tüketiminden fazla olduğu saptanmıştır. Aile gelirleri ve geliri fazla olan öğrencilerin spor tüketimlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Spor yapan öğrencilerin spor yapmayan öğrencilere göre spor ürün tüketimlerinin daha çok olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin yaşı, yaşadıkları yer, hane birey sayısının öğrencilerin spor tüketimlerini etkilemediği saptanmıştır. Su sporları, raket sporları ve kış sporları değişkenlerinde öğrencilerin spor tüketimlerinin benzer olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda ayakkabı, günlük spor kıyafetleri ile moda ve markaya dayalı spor ürün tüketimin fazla olduğu ancak branşa özel ürünlerin tüketimin az olduğu saptanmıştır. Araştırmada öğrencilerin spor tüketiminde öğrenci ve akademisyen görüşlerinin benzerlik taşıdığı, öğrencilerin spor tüketimlerini etkileyen unsurların akademisyenler tarafından da desteklendiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Spor, tüketici profili, tüketim, spor ürünü, üniversite öğrencileri.