Türkiye'nin ihracat performansında doğrudan yabancı yatırımların etkisi

Küreselleşmeyle birlikte tüm dünya ortak pazar haline gelmiştir. Sermaye hareketleri hız kazanmış ve teknolojik gelişmeler giderek yaygınlaşmıştır. Bu süreç içerisinde doğrudan yabancı yatırımlar önem kazanmıştır. Gelişmekte olan ülkeler, sermaye hareketliliğinin artması ve ülke ekonomisinin gelişmesi için doğrudan yabancı yatırımlara yönelmiştir. Bu çalışmanın konusu, Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların ihracat performansına etkisidir. Türkiye'de ihracatın belirleyicileri arasında yer alan doğrudan yabancı yatırımların ihracat performansına etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırmada, ilk olarak doğrudan yabancı yatırım kavramı, DYY'lerin belirleyicileri, türleri ve bu konuda geliştirilen teoriler ile dış ticaret ve doğrudan yabancı yatırımın tarihsel gelişimi açıklanmaktadır. Ayrıca doğrudan yabancı yatırımların ihracata etkisine ilişkin ulusal ve uluslararası literatür taraması yapılarak bu çalışmalarda kullanılan yöntem ve sonuçlar incelenmektedir. İhracat performansında doğrudan yabancı yatırımların etkisini incelemek amacıyla 2005/01-2021/09 dönemine ait aylık veriler kullanılarak Türkiye'de ihracat, doğrudan yabancı yatırım, ithalat, reel efektif döviz kuru ve sanayi üretim endeksi değişkenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla, durağanlığı ölçmek için veri setlerine ADF ve PP birim kök testleri uygulanmıştır. Eşbütünleşme ilişkisini belirleyebilmek için ARDL Sınır Testi kullanılmıştır. Yapılan analizde, serilerin eşbütünleşik olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Elde edilen ampirik bulgular sonucunda, doğrudan yabancı yatırımların Türkiye ihracatına etkisinin istatistiki olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Son olarak Granger nedensellik testi kullanılarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiştir.