Türkiye'nin Türkî Cumhuriyetler ile dış ticaretinin gelişimi: 1991-2019 dönem analizi

Bu tezde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği sonrası bağımsızlığını elde etmiş, Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi Türkî Cumhuriyetlerin (Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan, Kırgızistan, Türkmenistan) Türkiye ile mevcut iktisadi ve ticari ilişkileri incelenmektedir. Bu ülkelerden özellikle Türkmenistan, Kazakistan ve Azerbaycan önemli hidrokarbon rezervlerinin bulunduğu ülkelerdir. Tarih, kültür, din ve dil konusunda ortak geçmişi bulunan Türkiye'nin bu devletlere olan yönelimi 1991-2019 dönemlerindeki ticaret hacimleri ve ticarete konu ürünler incelenmiştir. Ayrıca Türkiye'nin, bu ülkelerin toplam dış ticaret hacmindeki payı ve ekonomilerindeki yeri ve önemi ele alınmaktadır. Uluslararası ticaretin, iktisat bilimi içerisindeki yeri teori, politika ve yaklaşımları, temel esasları ile anlatılmaktadır. Türkiye'nin Türkî Devletler ile olan iktisadi ve ticari ilişkileri bu çerçevede tahlil ve analiz edilmektedir. Asya ekonomisinin günden güne gücünü arttırması, Türkiye'nin artan kaynak ve enerji ihtiyacını giderebilmesi için Kafkasya ve Orta Asya coğrafyasıyla olan ilişkilerinin daha verimli ve kaliteli ilişkilere dönüştürmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu devletlerle olan iktisadi işbirliğinin 30 yıllık bağımsızlık geçmişi düşünüldüğünde Türkiye'nin AB, Afrika ve Orta Doğu coğrafyasına olan iktisadi ilişkilerine göre daha geride takip ettiği gözlemlenmiştir. Sorunların çözümü ve ticaret kapasitesinin arttırılması için gerekli olan gümrük ve tariflere düzenleme getirilmesi, avantajlı ticaret yolları belirlenmesi ve mali yükü arttıran bürokratik engellerin kaldırılması gibi birtakım öneriler tezde mevcuttur.