Kyrgyzstan
102 theses under this subject heading
Ücret gelirleri üzerindeki mali yükler: Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Kırgızistan
Emek unsuru, üretim faktörlerinin içinde ayrı bir yere ve öneme sahiptir. Özellikle emek unsuru, ülkeler açısından iktisadi büyüme, siyasal ve sosyal istikrarın sağlanmasında çok büyük etki yaratabilmektedir. Ücretler üzerindeki başlıca mali yükler; kişisel gelir vergisi ve sosyal güvenlik primlerinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, Kırgızistan ve Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde (Kazakistan, Tacikistan, Türkmenistan, Özbekistan) ücretler üzerinde oluşan mali yükler kapsamında gelir vergisi tarifeleri, vergi indirimleri ve muafiyetleri, sosyal güvenlik ödenekleri incelenmektedir. Asgari ücret yönünden yapılan değerlendirmelerde, Türkmenistan 248,57 ABD Doları birinci sırada, Kazakistan 114,60 Doları ile Orta Asya Cumhuriyetleri arasında ikinci sırada yer almaktadır. Bu ülkeleri sırasıyla, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan izlemektedir. Kazakistan ve Türkmenistan'da çalışanların asgari ücreti 100 doların üstünde iken, diğer üç ülkede asgari ücret 100 doların altında kalmaktadır. Çalışmada asgari ücretle birlikte ücret üzerindeki mali yüklerin seviyeleri Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Kırgızistan için karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve emek unsuru üzerindeki mali yüklerin azaltılmasına ilişkin politika önerilerinde bulunulmuştur. Elde edilen bulgular, Kırgızistan'nın Orta Asya Cumhuriyetleri arasında en düşük asgari ücret ödeyen ülke olduğunu ve ücretler üzerindeki sosyal güvenlik prim oranlarının diğer ülkelerden daha yüksek olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Hokand Hanlığı'nda bir Kırgız kadın general:Kurmancan Datka (1811-1907)
XIX. yüzyılda Alay Hanışası unvanıyla bilinen, ömrü ve yaptığı etki ile Türkistan coğrafyasına mal olmuş, Türk tarihinin bilinen ilk kadın generali Kurmancan Datka'nın (1811-1907), hayatı ve siyasî faaliyetleri tezin konusunu oluşturmaktadır. Kırgız bir ailede bugünkü Kırgızistan'ın ikinci büyük şehri olan Oş'ta 1811'de dünyaya gelen Kurmancan, Türk Tarihinde Datka (General) unvanı ile taltif edilmiş bilinen ilk kadındır. Zamanın şartlarına göre iyi bir şekilde yetişmiş ve eğitim görmüş olan Kurmancan, Hokand Hanlığı'nda üst düzey görevli olan Alimbek Datka ile evlendikten sonra, Hokand Hanlığı'nda ve Kırgız halkının siyasetinde etkin bir konuma yükselmiştir. Eşi Alimbek Datka'nın öldürülmesinden sonra Güney Kırgızistan'daki Kırgızların liderliğini yapan Kurmancan Datka, Hokand Hanlığı'nın 1876'da Rusya'ya ilhak edilmesinden sonra, oğullarıyla birlikte Rus işgaline karşı mücadele etmiş, ancak dönemin ağır şartlarını göz önünde bulundurarak onlarla bir anlaşma yapmak zorunda kalmıştır. Böylece 1876 yılının sonundan 1990'lı yıllara kadar Güney Kırgızistan Rus hâkimiyeti altına girmiştir. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için bu tezin birinci kısmında Türkistan'daki Hanlıklar Dönemi olarak adlandırabileceğimiz Hive, Buhara, Hokand Hanlıkları ve ayrıca Doğu Türkistan'daki Kaşgar Hanlığı ile ilgili bilgilere yer verilirken, ikinci kısımda Kurmancan Datka'nın Hayatı ve siyasi faaliyetlerine, üçüncü kısımda ise Rusların Orta Asya'yı işgali ve Kurmancan Datka'nın Rus emperyalizmine karşı verdiği İstiklal mücadelesine yer verilmiştir. Kurmancan Datka ile ilgili ülkemizde yeterli çalışma bulunmadığından genellikle Rusça, Kırgızca ve Özbekçe kaynaklar tercüme edilerek yararlanılmıştır. Ayrıca imkânlar dâhilinde Kırgızistan ve Özbekistan arşivlerinden istifade edilerek ilk elden bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır.
Kırgızistan'ın 2010'da parlamento sistemine geçişinden sonraki yerel yönetim sistemi
Diğer Sovyet ülkelerinde olduğu gibi Kırgızistan da totaliter rejimin çöküşünün ardından 1991 yılında bağımsızlığını kazandı ve bu durumdan dolayı hem merkezi hem de yerel yönetiminde köklü değişiklikler yapmak zorunda kaldı. Kırgızistan'da başkanlık sistemi, bağımsızlığın ilk yıllarında kabul edilen anayasa ile 2010 yılına kadar hüküm sürdü. Ancak Kırgızistan Cumhuriyeti 2010'da yaşanan halk ayaklanmasından sonra kabul edilen yeni bir anayasa ile parlamenter sisteme geçti. Sistem değişikliğinin temel nedenlerinden biri de anayasada yer alan güçler ayrılığı ilkesinin ihlal edilmesi ve başkanlık sisteminin tanıdığı yetkilerin aşırı şekilde kullanılmasıdır. Kırgızistan'ın parlamenter sisteme geçişi ile birlikte yerel yönetim anlayışında köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Söz konusu sisteme göre, devletin hesap verilebilirliği ile ilgili yeni talep ve arzlar, yerel yönetimlere devredilmiştir. Aynı zamanda yerel yönetim meclis üyelerinin, Ayıl Ökmötü başkanını (Ayıl Ökmötü, köy yönetim birimini ifade eder) görevden alma yetkisi tanınmıştır. Örneğin, 4 yıl içinde (2011'den 2015'e kadar) seçim kuralları 8 defa değişti, yerel yönetim yasası ise 15 kere değişikliklere uğradı. Bu değişiklikler daha çok küçük parti çıkarlarından kaynaklanmıştır. Yukarıda söz ettiğimiz 6 Temmuz 2012 tarihli Anayasada şehir partisine aday gösterme konularında siyasi partilere katılmayan seçmen grupları bunların sıradan bir örneğidir. Tezde Kırgızistan'ın parlamenter sisteme geçtikten sonra yerel yönetim sisteminde gerçekleşen reformları ve bu reformların mevzuat ışığında uygulama yollarını ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler: Muhtarlık, Bölge, Yerel Yönetim, Parlamentarizm
Kırgız destanlarında kadın tipler
Bu çalışmanın konusu, Kırgız destanlarındaki kadın tiplerdir. Çalışmanın kapsamını, Türkiye Türkçesine aktarılan başkahramanı kadın olan ve başkahramanı erkek olan toplam 20 Kırgız destanı oluşturmaktadır. Bu destanların şahıslar kadrosunda bulunan toplam "126 kadın karakter" tespit edilerek incelemeye dahil edilmiştir. Söz konusu tiplerin belirlenmesi adına Kırgız destanlarında yer alan kadın karakterler, tipolojik özellikleri ve destanlarda sergiledikleri eylemleri dikkate alınarak bir tasnife tabi tutulmuştur. Bu tasnifte Kırgız destanlarındaki olumlu kadın tipler: "alp tipi", "âşık tipi", "ideal eş tipi", "ideal anne tipi", "bahşı/şifacı tipi", "cariye tipi", "kurtarıcı tipi", "masum düşman tipi", "kırk kız tipi" "yenge tipi" ve "süt anne tipi"; olumsuz kadın tipler ise: "düşman tipi", "hain tipi", "kötü eş tipi", "haris tipi", "hilekar tipi", "boşboğaz tipi" ve "zalim ebeveyn tipi" olarak adlandırılmıştır. Yapılan tasnifin ardından kadın karakterlerin tipolojisi bütüncül olarak incelenmiştir. Ortaya konulan tasnifin ve kadın tipler için kullanılan adlandırmaların anlaşılır olması adına, çalışmada öncelikli olarak, Kırgız destanlarının her biri yapısal bir çözümleme yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışma ile, en genel anlamda "kahramanlık anlatıları" olarak tanımlanan destan türüne dair: "Destan kahramanları kimlerdir? Kahraman erkek olmak zorunda mıdır? Kadın kahramanın özgün bir biyografisi var mıdır? Kahramanlar insan olmak zorunda mıdır? Kahramanın savaşması bir zorunluluk mudur? Genel kabul gören bir kahramanca davranış kodu var mıdır?" gibi sorulara cevap aranmıştır. Ayrıca, kadın başkahramanın ve başkahramanı erkek olan destanlardaki kadın karakterlerin tipolojisini ortaya koymak hedeflenmiştir. Böylece gerek Halk Bilimi alanındaki araştırmacılara gerekse farklı disiplinlerde "kadın tipler", "halk anlatılarında kadının rolü" ve "toplumsal cinsiyet" gibi konularda araştırma yapan bilim insanlarına veri sağlamak amaçlanmıştır.
Kırgızistan'da tekstil sanayi bölgesine ilişkin fizibilite çalışması
Tekstil ve hazır giyim sektörü bağımsız Kırgızistan'ın tarihinde önde gelen ve hızlıca gelişmekte olan bir sektördür. Ancak buna rağmen sektöre özel kümelenmiş bir sanayi tesislerin bulunmaması sektörün daha da gelişmesine engel olmaktadır. Sektöre özel sanayi sitenin kurulması tüm paydaşlar için fayda sağlayacağı ve ülke ekonomisinin gelişmesini destekleyeceği beklenmektedir. Başka taraftan tekstil sektörü büyük miktarda ucuz insan gücüne talep yaratan bir sektördür. Ayrıca istihdam edilenlerin %90 kadınlardan oluşmaktadır ve onların elde ettikleri gelir ailelerin maddi durumunu doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada öncellikle fizibilite etüdü hakkında teorik bilgi verilmektedir. İkinci bölümde fizibilite etüdünün aşamaları ayrıca incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise Kırgızistan tekstil ve hazır giyim sektörünün tarihi ve gündemi araştırılmaktadır. Uygulama kısmında gelecek beş senenin talep tahmini yapılarak hedef sanayi bölgenin kapasitesi belirlenmektedir. Ardından bu kapasiteyi karşılayabilmek için gerekli alan ihtiyacı belirlenmektedir ve kuruluş yeri seçimi uygulaması yapılmaktadır. Anahtar kelimeler: Kırgızistan, hafif sanayi, tekstil, hazır giyim, organize sanayi bölgesi, fizibilite etüdü.
Kubatbek Cusubaliyev; Hayatı – sanatı ve eserleri
Kubatbek Cusubaliyev Kırgız edebiyatına 1960'lı yılların başında giren ve yenilikler getiren bir yazardır. Onun kaleme aldığı "Kün Avtoportretin Bütö Elek", "Tolubay Sınçı", "Muzdak Dubaldar" gibi eserleri Kırgız edebiyatında önceden görülmemiş tarz ve daha ele alınmamış konuları ile herkesin ilgisini çekmiş ve böylece yazara ün sağlamıştır. Çoğu yazar SSCB'nin katı kuralları dışına çıkamayarak belli konuları ele alırken Kubatbek Cusubaliyev, bu kurallar dışına çıkmıştır. Bu durumdan dolayı Soveytler Birliği dağılana kadar yazarın eserleri hep gölgede kalmıştır. 1990'lı yıllardan sonra yazarın edebi kişiliği ve eserlerine yoğun bir ilgi gösterilmeye başlanmıştır. Kendine seçtiği münzevi hayatından dolayı "Kırgız Dervişi" olarak tanınan postmodernist yazar Kubatbek Cusubaliyev Kırgız edebiyatının çok yönlü gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu tez çalışmasında, Kubatbek Cusubaliyev'in hayatı, sanatı ve edebi kişiliği araştırılmış, roman ve hikâyeleri incelenmiştir.
Kırgızistan'da parasal aktarım mekanizması: Ekonometrik analiz
Para otoritesi tarafından düzenlenmekte olan para politikası birbiriyle bağlantılı çalışan farklı kanallar yardımıyla reel ekonomiyi etkilemektedir. Bu çalışmada Kırgızistan Merkez Bankasının parasal aktarım mekanizmalarından geleneksel faiz oranı kanalı, banka kredi kanalı ve döviz kuru kanalı ele alınmıştır. Kırgızistan'da para politikasının reel üretim ve fiyatlar genel seviyesini hangi kanalla etkilediğini bulmak için VAR yöntemi kapsamında etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri, Ocak 2000'den Kasım 2016'ya kadar olan aylık veriler kullanılarak yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Kırgızistan'da geleneksel faiz oranı kanalının fiyatlar üzerinde etkili olduğu ama milli gelir üzerinde etkisiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kırgızistan gibi gelişmekte olan ve dışa açık ülkelerde önemli rol oynamakta olan parasal aktarımın döviz kuru kanalı enflasyon üzerinde etkili olmaktayken reel gayri safi milli hasıla büyümesi üzerinde etkisiz kalmıştır. Banka kredi kanalı için yapılan analiz sonucuna göre, hem enflasyon oranının hem de reel milli hasıla büyümesinin bankaların reel kredi hacmindeki bir birimlik şoka karşı tepkileri pozitif yönde olmuştur. Kısaca Kırgızistan için yapılan bu çalışmada elde edilen ampirik bulgulara göre Kırgızistan Cumhuriyet Merkez Bankası ve Hükümetin reel üretimi artırmada parasal aktarımın banka kredi kanalını; fiyat istikrarını sağlamada ise döviz kuru kanalını ve faiz oranı kanalını kullanabilecekleri sonucuna varılmıştır.
Kırgızistan televizyon yayıncılığının gelişimi ve güncel sorunları
Bu çalışma Kırgızistan televizyon tarihini, ülkenin iletişim sektöründeki gelişimini ve televizyon yayıncılığının evrimini gözler önüne sermeye çalışmaktadır. Sovyetler Birliği döneminde Kırgızistan'da televizyon yayıncılığının başladığı ve bağımsızlığını ilan ettikten sonra Kırgız Cumhuriyeti kendi yerel televizyon ağlarını oluşturduğu görülmektedir. Kırgızistan'da 1958 yılında televizyon yayıncılığının başlamasıyla birlikte ülkenin televizyonla tanışması ve gelişim süreci ele alınmaktadır. Araştırmanın odak noktası, Kırgızistan'da yayın yapan televizyon kanallarının incelenerek, sayıları, sahiplik yapıları, içerikleri ve program yayıncılığındaki bakış açılarının incelenmesi amaçlamaktadır. Bu çalışma sayesinde Kırgızistan'daki devlet ve özel televizyon yayıncılığı durumunun ve eksikliklerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Kırgızistan'da televizyon yayıncılığının gelişim süreci kültürel yapı üzerinde etkisi, finansal yapısı, program içeriği ve bu içerikleri üzerindeki güç dengeleri ve süreç içerisindeki dönüşümleri konu edinilmiştir. Bu bağlamda yapılan araştırmalarda Kırgızistan'ın bağımsızlığı ile televizyon yayıncılığının devlet güdümünde olduğu ve tek yönlü içeriklerin üretildiği sonraki dönemde özel televizyon yayıncılığının yaygınlaşması ile birlikte özgün içeriklerin üretilmeye başlandığı ve izleyici kitlesi tarafından bu içeriklerin rağbet görmesiyle birlikte devlet kanallarının yayın politikasında da zorunlu değişimler olduğu görülmüştür. Bunun temel nedeni olarak izleyici kitlesini kaybetme kaygısı olarak gösterilebilir. Bunun yanı sıra sonraki dönemlerde özel kanalların ekonomik kaygı güttükleri için televizyon reklamları belirtilen etik kurallara aykırılık teşkil ettiği yönünde bulgulara rastlanmıştır. Özellikle SSCB etkisinden kurtulan Kırgız televizyon yayıncılığının kendi kültürel değerlerini ve dilini önceleyerek bunları yaymayı önemsediği görülmektedir. Çalışmada Kırgızistan'da bağımsızlık sonrası televizyon yayıncılığının hangi yönlerinden farklılaştığı sorusuna cevap aranmış, bundan hareketle ülkede medya alanındaki uzmanlar, gazeteci ve araştırmacılarla çevrim içi (online) görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde Kırgızistan televizyon yayıncılığının tarihinden günümüze kadar ki durum ve değişimi esas alınarak birçok soru yanıtlanmıştır. Bu sorular ışığında tarihsel süreç içerisinde televizyon yayıncılığının Kırgız toplumu üzerinde oldukça önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca Kırgızistan'da televizyon yayıncılığının günümüzde dijital medya platformlarının yaygınlaşmasına rağmen önemini koruduğu görülmektedir.
Kırgızistan Oş ve Celal-Abad bölgesi Türkleri: Sosyo-kültürel yapı ve dil
Tez Kırgızistan'ın Oş ve Celal-Abad Bölgesi Türkleri sosyo - kültürel yapısı, ses bilgisi ve biçimbilgisi (çekim konuları ile sınırlı) incelemesidir. Kırgız Cumhuriyeti sınırlarında bir etnik grup olarak kabul edilen araştırmamıza konu olan Türkler, ülkede yoğun olarak Oş iline bağlı Özgön ilçesinde yaşamaktadırlar. Genel Türk Dilinin Karluk grubu konuşurlarından olan söz konusu Türkler, sosyo – kültürel yapısı bakımından bölgede yaşayan diğer Özbek, Uygur, Kırgız ve Kazak Türkeri'nden farklı olmasa da, tarihî süreçte "Türklerin yaşadığı yer" anlamında kullanılan eski Türkistan, bugünkü Orta Asya coğrafyasında «Türk» adıyla yaşayan yerli tek halktır. Tezde, Kırgızistan'ın Oş ve Celal-Abad bölgesinde Ağustos - Eylül 2017, Ağustos - Eylül 2018 ve Oş bölgesinde 2002 ve 2012 yıllarında derlediğimiz ses kayıtları temelinde araştırmamıza konu olan Türklerin geçiş dönemi inançları ve uygulamaları ile konuşma dili özellikleri ve Ortak Türkçe içerisindeki konumu incelenmiştir. Çalışmamız Giriş ve 5 bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, çalışmamızı dayandırdığımız malzemenin tasviri, malzemenin derlenmesinde kullanılan metot içeriği, incelenme usulü gibi konular üzerinde durulmuştur. 1. Bölüm'de Rusya Hâkimiyeti dönemi ve günümüzdeki Kırgızistan'ın durumu, Oş ve Celal - Abad bölgesi ile bu bölgede yaşayan Türkler anlatılmıştır. 2. Bölüm'de daha çok Yüksek Lisans Tezimizin kaynağı esas alınarak araştırmamıza konu olan Türklerin geçiş dönemi inançları ve uygulamalarına dikkat çekilmiştir. 3. Bölüm'de Doktora çalışmamız için yaptığımız alan araştırması aşamasında derlenen ses malzemesi esas alınarak Kırgızistan'ın Oş ve Celal-Abad bölgesinde yaşayan Türklerin dili, ses bilgisi (detaylı bir şekilde) ve biçimbilgisi (çekim konuları ile sınırlı) ele alınmıştır. 4. Bölümde çalışmamıza temel olan malzemeyi içeren metinler hem Türkiye Türkçesi Alfabesi, hem de Uluslararası Fonetik Alfabeyle (International Phonetic Alphabet IPA) yazıya geçirilmiştir. Çalışmamızın sosyo – kültürel yapısı bölümünde ilgili terim adları Türkiye Türkçesi Alfabesiyle gösterilirken, kaynak kişiler hakkındaki bilgiler, çalışmamızın «Kaynaklar» bölümünde verilmiştir. Dil konusunun incelenmesinde ise IPA ile yazıya geçirilen metin temel alınmış, kaynak kişiler hakkındaki bilgiler ise, «Kaynak Kişi Bilgi Formu» ile «Metinler» bölümünde takdim edilmiştir. 5. Bölümde bu metinlerin dizin – sözlük kısmı yer almaktadır. Çalışmamızın sonunda, Kaynaklar, Türkçe ve İngilizce Özetlere yer verilmiştir. Anahtar sözcükler: Özgön Türkleri; Oş ve Celal - Abad Bölgesi Türkleri; Fergana Türkleri; Oş ve Celal - Abad Bölgesi Türkleri Sosyo - Kültürel Yapı, Oş ve Celal - Abad Bölgesi Türkleri Dil; Geçiş Dönemi İnançları ve Uygulamaları; Ses Bilgisi; Sosyo – Kültürel Yapı
Kırgız din kültürü
Bu çalışmada Kırgız din kültürünün tarihsel gelişimi ve bugünkü durumu üzerine bir inceleme yapılmıştır. Kırgızlar Müslüman olmadan önce başka Türk milletleri gibi farklı inançlar etkisinde kalarak o inanç üzerine yaşam ve geleneklerini sürdürmüşlerdir. İslâm'ın Orta Asya'ya gelmesiyle Kırgızlar arasında Müslümanlaşma süreci başlamıştır. Bu süreç içerisinde Kırgız Türklerinin yaşam tarzı din ilkeleri doğrultusunda ilerlemiştir. 20. yüzyılda Sovyet Rusyası işgalinden sonra her alanda değişikliğe uğrayan Kırgız Türkleri din özelliklerden de uzak kalmıştır. Bu durumda da dine olan bağını sözlü kültüre de yansıtmışlardır. Bağımsızlıktan sonra Kırgızistan'da dinin tekrar canlanmasıyla din alanında gelişmeler ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra gerçekleşen propagandalar, farklı din akımların çoğalmasına yol açmıştır. Çalışmanın birinci, ikinci ve üçüncü bölümünde Kırgız din kültürünün izlenimi ve son bölümde Kırgızistan'da din gelişmeler, etkileşimler tespit edilmiştir.
Kırgızistan'da bid'at ve hurafelerin kelâm ilmi açısından değerlendirilmesi
Kırgızlar, İslamiyet'öncesinde Eski Türk inançlarına dayanan bir varlık ve Tanrı anlayışı geliştirmiştir. Bu çalışma, Kırgızların İslamiyet'öncesi ve sonrasındaki inananç sistemlerine odaklanmaktadır. Türklerin İslamiyet'öncesi dönemde Totemizm, Şamanizm, Zerdüştlük ve Tengricilik gibi çeşitli inanç sistemlerine sahip oldukları ifade edilmiş, bu inançların temel esasları eski Kırgız kaynakları temelinde incelenmiştir. İslamiyet'in kabulü, Türk tarihinde önemli bir inanç dönüşümünü beraberinde getirmiştir. İslamiyet'öncesi Türklerin yaygın inanç sistemini "Gök Tanrı" dini oluşturmuş ve bu inanç sistemi ile İslam arasında, şirkten uzak bir tek Tanrı inancı bulunması, iki din arasında inanançsal bir yakınlaşmayı ve kabul sürecinde kolaylaşmayı beraberinde getirmiştir. İslamiyet'öncesinde coğrafi koşullar Türklerin dini hayatını çeşitli şekillerde etkilerken, yeterli dini yapıya sahip olamayışlarından ötürü, gelenekler ve destanlar dini ve sosyal yaşamlarını şekillendirmiştir. Günümüzde Kırgızlar arasında eski inanançların izini belirlemek ve bu inanançların İslamiyet'le nasıl bir uyum içine girdiğini incelemek, inanç tarihinin önemli bir konusudur. Eski inançların yeni inanca göre tashihi ve âdeta yeniden İslam'ın itikadi yapısı içine bürünmesi önem arz eden bir husustur. Kutsal İslam inancının globalleşen dünyada Türk-İslam coğrafyası için birleştirici ve uzlaştırıcı özelliği, gün geçtikçe önemini daha da artırıyor. Bu bağlamda, varlık, millet ve Allah inancı çerçevesinde sahih bilgilere ve güçlü argümanlara dayanarak ortaya konulan bu çalışma, bu alanda atılan küçük fakat anlamlı bir adım olarak değerlendirilebilir.
Türkiye ile Orta Asya Türk Cumhuriyetleri'nin ekonomik analizleri ve geliştirilebilecek dış ticaret imkanları
ÖZET Günümüzde tüm Dünya ülkeleri kendisinde bulunmayan veya üretilmesi ekonomik olmayan ihtiyaçlarını ithal etmekte; ucuza ürettiği veya kendisinde bol bulunan ürünleride ihraç etmektedir. Ülkelerin ekonomileri içinde dış ticaret önemli bir yer tutmaktadır. 1991 yılında SSCB'nin resmen dağılmasıyla bağımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetleri tarihsel ve kültürel nedenlerle Türkiye ile bir yakınlaşma içerisine girmişlerdir. Türkiye'yi piyasa ekonomisine geçişte bir model olarak görmüşler ve ekonomik anlaşmalarla Türkiye ile ilişkilerini geliştirme yoluna gitmişlerdir. Bu bağlamda, kendilerinde bol bulunan, ihracatçısı oldukları ürünleri Türkiye'ye teklif etmişler; ihtiyaçları olan, ithalatına gereksinme duydukları ürünleri de Türkiye'den satın almak istemişlerdir. Türkiye'de, Türk Cumhuriyetleri ile dış ticaret ilişkilerine girmeye oldukça istekli olduğundan, ülkeler arasında potansiyel dış ticaret imkanı ortaya çıkmıştır. Türkiye bu ülkelerin teklif ettiği bir çok ürünün ithalatçısı durumundadır. Ayrıca Türk Cumhuriyetlerinin ihtiyaç duyduğu bir çok üründe Türkiye'de bulunmaktadır. Türk Cumhuriyetleri büyük miktarda petrol, doğalgaz, çeşitli madenler ve mineraller gibi doğal kaynaklara sahiptirler ve pamuk ve tahıl ürünleri gibi tarım ürünleri yetiştiricileridirler. Sahip oldukları bu ürünler dış ticaretlerini de etkilemekte dünya pazarlarında söz sahibi olmayı hedeflemektedirler. Türkiye Türk Cumhuriyetlerinin sahip oldukları petrol, doğalgaz gibi doğal kaynakların İthalatçısıdır. Ayrıca tekstil sektörü için ihtiyaç duyduğu pamuk üretiminde Türk Cumhuriyetlerinin uzmanlaştığı görülmektedir. Türk Cumhuriyetleri ise kısa vadede acil ihtiyaç duydukları gıda maddelerini ve zaman içinde gelişmesini istedikleri endüstriler için gerekli olan maddeleri Türkiye'den ithal etmek İstemektedirler. Türkiye'de de Türk Cumhuriyetlerinin ihtiyaç duyduğu birçok ürün bulunmaktadır.Ülkelerin ihtiyaç duyduğu ürünlerin birbirlerinde bulunduğu görülmektedir. Türkiye İle Türk Cumhuriyetleri arasında dış ticaretin geliştirilebilmesi için her türlü ortam vardır. Ancak Türk Cumhuriyetlerinin içinde bulundukları koşullar itibari ile yapılacak dış ticarette bir çok sorunla da karşılaşılabilecektir. Türk Cumhuriyetlerinin şu ânda siyasi istikrarsızlık içinde bulunmaları, dış ticaret rejimlerinin bulunmayış veya yerine oturmamış olması, dövizlerinin olmayışı çıkabilecek sorunlardır. Ancak demokratik sistem ve piyasa ekonomisine geçişteki karalılık bu sorunların aşılmasını sağlayacaktır. Ülkelerin tüm bu riskleri gözönüne alarak ve kararlılıklarını sürdürerek dış ticaret ilişkilerini geliştirmeleri ilgili bütün ülkelerin yararına olacaktır.
Kazat Akmatov'un tiyatro sanatı
Sovyet döneminde propaganda aracı olarak kullanılan edebiyat, ideolojiyi yansıtmada önemli bir rol üstlenmiştir. Edebiyatın önemli bir kolu olan tiyatro da bu amaca hizmet eden dallardan birisidir. Dönemin baskıcı ideolojisini yansıtan eserler kaleme alındığı gibi karşıt görüşte olan milliyetçi yazarların eserleri de oldukça ses getirmiştir. Bu yazarlardan biri olan ve Kırgız tiyatrosuna son yıllarda önemli katkılarda bulunan yazar Kazat Akmatov, Kırgız gelenek ve göreneklerini, tarihini, sosyal yaşantısını aktarmada oldukça başarılıdır. Çalışmamızın giriş bölümünde, Kırgız edebiyatında tiyatro geleneği ve Kazat Akmatov'un hayatı, edebi kişiliği hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Kazat Akmatov'un Sovyet dönemindeki yönetimi eleştirdiği Acıraşuu Tünü ve Şamal; Kırgızların bağımsızlıkları uğruna verdikleri mücadelenin anlatıldığı Azattıgım Armanım ve iki kişinin insanlar tarafından kabul görmeyen yasak aşkının anlatıldığı Munabiya isimli tiyatro eserlerinin transkripsiyonu yapılarak Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. İkinci bölümde ise eserlerin tahlili yapılarak, Kazat Akmatov'un tiyatro eserlerindeki dil ve üslup değerlendirilmesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kazat Akmatov, Kırgız Edebiyatı, Kırgız Tiyatrosu, Tiyatro
Öğretmen eğitimi programlarındaki etnopedagojik ögelerin incelenmesi: Kırgızistan örneği
Bu çalışmada, Kırgızistan'da öğretmen eğitimi programlarında etnopedagoji eğitiminin incelenmesi amaçlanmaktadır. Öğretmenlerin etnopedagojik açıdan yetiştirilmeleri ile ilgili Kırgızistan'da çalışmalar yapılıyor olması ve Türkiye'de henüz bu konuda örnek bir uygulama bulunmaması nedeniyle bu çalışma Kırgızistan'da gerçekleştirilmiştir. Öncelikle alan yazında öğretmen eğitiminde etnopedagoji eğitiminin gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar araştırılmış, bulunan önemli kaynakların Kırgızca'dan Türkçe'ye çevirisi yaptırılarak bu kaynaklardan yararlanılmıştır. Ayrıca, genel olarak etnopedagoji ile ilgili yapılan yayınlar taranarak etnopedagoji kavramının kapsamını açıklamaya yönelik tartışmalar yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda araştırmada, nitel araştırma deseni uygulanmıştır. Veriler doküman incelemesi ve görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesi amacıyla araştırmacı 50 gün boyunca Bişkek, Kırgızistan'da kalmış, orada bulunduğu sürede gerekli dokümanlara ulaşmış ve görüşmelerin planlanması ve gerçekleştirilmesini sağlamıştır. Görüşmeler, etnopedagoji konusunda çalışmaları bulunan ve öğretmen eğitimi programı kapsamında etnopedagoji dersini yürüten üç öğretim elemanı ve etnopedagoji dersini almış olan beş lisansüstü öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Doküman incelemesi ve görüşmeler sonucunda ortaya çıkan görüşler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda öncelikle Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi'nde öğretmen eğitimi programlarında verilen etnopedagoji dersi hakkındaki bilgiler ortaya konulmuş, daha sonra öğretim elemanlarının öğretmen eğitiminde etnopedagoji eğitimi konusundaki görüşleri ve öğretmen adaylarının etnopedagoji dersi hakkındaki görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Etnopedagoji, Halk Eğitimi, Öğretmen Eğitimi
Politics, media and democracy: The electoral news coverage in the 2010 Kyrgyzstan and 2011 Turkey elections
Political economy of communication critically evaluates the structural concerns of mass media such as, ownership, professional ethics and labor practiced. Newspapers are significant channel for campaign and election coverage. More citizens are reading newspapers during election periods. As a result newspapers are an important player in the democratization process. This study analyzes the final four weeks of six newspapers in the 2010 Kyrgyzstan and 2011 Turkey parliamentary elections. This study executed a research plan combined qualitative document analysis of primary and secondary resources, and quantitative content analysis of newspapers in two countries. Document analysis includes election times in Kyrgyzstan beginning from 1990 to 2010 elections and in Turkey from 1946 to 2011 elections. Using content analysis, 1626 news from both countries are analyzed for topic, big story, sub story, frame, format, geographic focus, party and lead newsmaker. Methods/categories used in News Index study of the Pew Research Center Journalism Project (formerly known as the PEJ Project for Excellence in Journalism) are used as the basis of determining categories in this project. This study shows that the selected newspapers in both countries focused heavily on election process rather than social issues, and tactics and strategy coverage. Overall, the study evaluates content of newspapers studied within the theory of political economy and shows how the structure and dynamics of the capitalist economy determine the organizational structure and functioning of the media, and how capitalism turns resources (media workers and information) into profitable commodities for capital owners.
The role of globalization in private TV news broadcasting policy. Kyrgyzstan (Channel 5) and Turkey (FOX TV) examples
In this study the relation between globalization and mass communication means, has been examined theorically and empirically within the framework of television news, and it is tried to show the emerging forms of structural trends of Channel 5 in Kyrgyzstan and FOX TV in Turkey in July 20-24, 2009 news bulletins.In our study which aimed to determine how news is represented in private televisions, answers are looked for a lot of questions such as why news is concentrated on the institutions related with the issue or on the individuals rather that existing structure among sources of news, why the news of the official authorities is so oppressing; why news is abstracted from social context; why social movements are taken over by summarizing in stead of reflecting them as a whole. While the news text mediation of speeches of political, economical, military and symbolic elites gained legitimacy and it is tried to show that they have been effective in the formation of consent towards existing social structure, even if it provides suitability to include the views of various political parties, groups, specialist in the news from the point of equity principle, in appearance, it has been put forward that, these hindered contrary speeches leak in the text of news.Commercial broadcasting economy, revolves around the sale of spectators against advertisement income, requirements direct the programs towards known and tried formulas and formats inevitably, and causes them to be far away from risk and renovation. While the great capital oppressed economic-politic structure behind private television broadcasting, which will provide the greatest advantage in maintaining this structure, is in powerful situation, it will not be wrong to indicate that there is an effective cultural industry, within existing production relations of Channel 5 and FOX TV.
Kyrgyzstan as an economy in transition
Social and economic appearances in transition economies have been unsolved within the initial policy advices based on the mainstream economics. Rapid implementation of mostly advised comprehensive economic reform packages have not been resulted in anticipated outcomes. Most studies on these economies confirm non-existence of the corresponding efficient institutions as one of the major reasons for inefficient outcomes of economic reforms. However, these studies are generally limited by indicating the extent to which institutions important for these economies. While better understanding of the success of economic reforms in transition economies requires further analysis on formation of institutions, sources of inefficiency in institutions and persistence of inefficient institutions in the context of transition economies.This thesis has attempted to analyse structural economic reforms in transition of Kyrgyzstan to market economy and explain their inefficient outcomes. Particular emphasize is given to analysis of implementation of structural economic reforms and on the efficiency of institutions. Transition process under the research include period of 1991-2007. Analyses are based on interpretation of statistical data, other relevant documents and studies. Results of the thesis are in line with the other studies which conclude that formation of efficient institutions is precondition for successful transition to market economy. Character of implementation of structural reforms along with historical legacies and growth performance are found as major determinants of institutional efficiency in the context of transition. As the primary solution for institutional improvement measures taken by government with focus on administrative reforms are recommended. Also eventual increasing economic growth performances and corresponding behavioral adjustment have potential to contribute to improvements of institutions.
Kırgızistan ceza hukukunda şahıslara karşı işlenen suçların İslam ceza hukuku açısından değerlendirilmesi
İnsan topluluğunu diğer canlı varlılardan farklı kılan ve onları ayakta durmasını sağlayan en temel unsur, toplum içerisinde belirli bir düzenin varlığıdır. Tarih boyunca kaydedilen her toplumun mutlak surette bir hukuki düzeni olduğu görülmektedir. Hukuk sistemleri, bireylerin haklarını inceliyor olması açısından her zaman büyük bir ilgi ve merak konusu olmuştur. Toplumun içinde yer alan bireylerin farklı düşünce biçimleri, kavrayışlar ve eğilimler taşımalarının yanı sıra, kendi bireysel çıkarlarını gözetmeleri ve çeşitli eylemlerde bulunmalarının kaçınılmaz olduğunu söylemek mümkündür. Dolayısıyla, insanlar arasındaki zaman zaman anlaşmazlıkları nedeniyle çeşitli mücadelelere girmişlerdir ve bu durum günümüzde de devam etmektedir. İnsanların karşılaştığı bu durum için her dönemde cezai yaptırımlar öngörülmüştür. Konuya ilişkin yaptığımız araştırmada, Kırgız toplumunun tarih boyunca geçirdiği evrelerde hukuk sistemi üzerinde değişimler olmuştur. İslamiyet'in Kırgızistan'da kabulünden önce, toplum örf ve adetlere dayalı bir hukuk sistemi oluşturmuştur. Ancak İslamiyet'in kabulü ile bu iki sistem bir arada varlık göstermiştir. Sovyetler Birliği dönemi, ideolojik amaçlara uygun olarak sosyalist hukukun benimsendiği ve uygulandığı bir dönem olarak öne çıkmaktadır. Bu dönemde, toplumsal ideoloji gereği sosyalist hukuk normları öne çıkarılmış ve uygulanmıştır. Ancak bağımsızlığın kazanılmasının ardından Kırgızistan, Kıta Avrupa hukuk sistemini benimsemiş ve uygulamıştır. Bu süreçte hukuk sistemi, toplumun kültürel, dini ve siyasi faktörlere bağlı olarak evirilmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Bu çalışmada, İslam Ceza Hukuku esas alınarak yürürlükte olan Kırgızistan Ceza Kanunu açısından değerlendirme yapılmıştır. İçerik olarak öncelikle İslam Ceza Hukuku'nun kavramları, kaynakları ve unsurları hakkında ve Kırgızistan Ceza Hukuku'nun tarihçesi, kaynakları ve içeriği hakkında genel bir bilgi sunulmuştur. Ardından, detaylı bir şekilde kişilere karşı bazı suçlar üzerinden İslam Ceza Hukuku ve Kırgızistan Ceza Hukuku'nun değerlendirmesi yapılmıştır. Her iki hukuk sisteminin tamamını bir araştırmada ele alıp değerlendirmek oldukça güçtür. Dolayısıyla araştırmamızda sadece "Hayata karşı işlenen suçlar", "Vücut dokunulmazlığına karşı işlenen suçlar", "Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar" ve "Şerefe karşı işlenen suçlar" üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, İslam ceza hukuku, Kırgızistan ceza hukuku, Hayata karşı suçlar, Vücut dokunulmazlığına karşı suçlar.
Bir diplomat olarak Cengiz Aytmatov
Cengiz Aytmatov, edebi eserleri 170 dile çevrilmiş dünyaca ünlü bir yazar olmasının yanı sıra diplomasi tarihine etki etmiş bir siyasetçi ve diplomattır. Edebi eserlerinde yerel motifleri kullanması ile Türk Dünyası, işlediği evrensel insani değerler ile tüm dünyaca benimsenen Cengiz Aytmatov'un diplomat yönü, edebi yönünün gölgesinde kalmıştır. Cengiz Aytmatov'un diplomatlığına ilişkin literatürde çok az sayıda çalışma olmakla birlikte diplomatik hayatı, çok yönlü analizi gerektiren bir çalışma alanını teşkil etmektedir. Çünkü kendisi, faaliyetleri ile diplomasi tarihine etki eden bir kültürel diplomat olduğu gibi üç farklı devlet adına dört farklı devlette eş zamanlı büyükelçilik görevi yapmış sıra dışı kariyere sahiptir. Çalışmanın amacı, "bir diplomat olarak Cengiz Aytmatov'un" diplomasi tarihine etkilerinin analiz edilmesidir. Bu bağlamda çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Cengiz Aytmatov'un kişisel tarihi, diplomasi kariyerine etkisi odağında incelenmektedir. İkinci bölümde edebi eserleri, Uluslararası İlişkilere ve diplomasiye ilişkin görüşleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde kamu diplomasisi ve kültürel diplomasiye ilişkin faaliyetleri; son bölümde ise resmi diplomasi hayatı boyunca adına görev yaptığı devletlere ve bunun yanı sıra insani diplomasi çerçevesinde toplumlara yaptığı katkılar analiz edilmiştir.
Bağımsızlık sonrası Kırgızistan'da 9, 10 ve 11. sınıf dil ve edebiyat ders kitaplarında eğitim ve dil politikaları
Toplumun geleceğini belirleyen unsurlardan biri olan dil, eğitim sisteminin gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Dil sadece iletişim aracı değildir. Aynı zamanda manevi değerleri anlama aracıdır. Bu tez çalışmasında, öğretim dili Kırgız Türkçesi olan eğitim kurumlarında 9, 10 ve 11. sınıflar için hazırlanmış olan dil ve edebiyat ders kitapları ile programları incelenmiştir. Çalışmanın önemi, öğretim dili Kırgız Türkçesi olan okullarda Kırgız dili ve edebiyatı öğretiminin etkinliğine katkıda bulunmak, edebiyat öğretiminde kültürün önemini vurgulamak, Türk dünyasından önemli kalemlerin Kırgız edebiyatı programına dâhil edilmesini desteklemektir. Çalışmaya ilişkin bulgular doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmanın içeriğine bakıldığında dil ve edebiyat ders kitaplarında dil politikalarının nasıl uygulandığı analiz edilmiş, ilgili alanyazındaki araştırmalar incelenmiş ve öğretim dili Kırgız Türkçesi olan okullarda Kırgız dili ve edebiyatı öğretimi için etkili yöntemler tartışılmıştır. Çalışmada, öğrencilerin ders kitaplarına erişmede yaşadıkları sıkıntılar, ders kitaplarının içeriğinin yeniliklere açık olmaması gibi sebepler ile Kırgız Türkçesinin devlet dili olarak öğretiminde çeşitli sorunlar yaşandığı gözlenmiştir.
Bağımsızlık dönеmi Kırgızistan'daki Arapça еğitimi ve öğrеtim yöntеmlеri
Bu çalışmada Kırgızistan'ın Bağımsızlık Dönеminde Arapça еğitiminin başlaması, bu alanda yazılan ilk çalışmalar vе onların yöntеmlеri ile resmi ve gayri resmi kurumlardaki arapça eğitiminden bahsedilmiş; Arapçayı Kırgızistan'da öğrеnmеk istеyеnlеrin ilk başvuraсakları temel kitaplar hakkında bilgi vеrilmiştir. Ayrıсa Kırgız Milli Eğitim sistemindeki Arap Dilinin durumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma Giriş, Birinсi Bölüm, İkinсi Bölüm ve Sonuçtan oluşmaktadır. Girişte tezin amaсı, önemi ve araştırma yönteminden bahsedilmiş; birinсi bölümdе de gеnеl olarak Kırgızistan'ın tarihi, sosyo-kültürеl yapısı, Kırgız dili ve özellikleriyle Arapça'nın Kırgızсa'ya olan etkisi hakkında bilgilеr vеrilmiştir. İkinсi bölümdе ise; Bağımsızlık Dönеmi Kırgızistan'da sarf, nahiv, belagat alanında yapılan çalışmalarla, sözlük ve terсüme alanındaki faaliyetler hakkındaki çalışmalara yer verilmiş; Arapça eğitimi ve öğretiminin verildiği mеdrеsеlеr, ünivеrsitеlеr, fakültеlеr ve dil mеrkеzlеrinin öğrеtim yöntеmlеriyle okuttukları kaynaklar hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kеlimеlеr: Bağımsızlık, Kırgızistan, Kırgız dili, Arapça eğitim-öğretimi.
Selefîliğin Kırgızistan'a girişi ve faaliyetleri
Kırgızıstan bağımsızlığını kazandığı 1991 yılından beri köklü değişikliklere sahne olmuştur. Bölge ülkelerine kıyasla demokratik bir çizgide seyreden din/devlet ilişkileri ve anayasal olarak farklı inançlara tanınan hoşgörü ve tolerans sebebiyle Kırgız toplumu çok yönlü ve yoğun dini faaliyetlere muhatap olmuştur. Kırgızistan'a Selefiliğin Girişi ve Faaliyetleri adlı bu çalışmada Kırgız toplumunun Selefîlikle tanışma şeklini ve Kırgızistan'a Selefîliğin giriş sürecini aydınlatmayı hedeflemektedir. Bu sebeple öncelikle, genelde Orta Asya toplumlarının özel olarak da Kırgızistan'ın İslamlaşma süreci incelenmeye çalışılmıştır. Daha sonra ise, bağımsızlık sonrası Kırgızistan'daki dinî akımlardan biri olan Selefîliğin üzerinde durularak, Selefîlerin faaliyetleri ve öğretileriyle bunların halk üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, sınırları ve araştırmanın kaynakları kısaca anlatılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Kırgızların Müslümanlaşması ve Sovyet dönemi din politikası üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Selefîlik hakkında genel bilgi verilmiş olup, üçüncü bölümü ise, Selefîliğin Kırgızistan'a girişi ve faaliyetlerinin analizine ayrılmıştır. Bu kapsamda Selefîlerin eğitim, sosyal yardımlaşma ve medya gibi alanlarda yapmakta oldukları faaliyetler incelenmiştir.
Geçiş ekonomilerinde yabancı sermaye yatırımları ve Kırgızistan örneği
Son 20 yıl içeresinde doğrudan yabancı sermaye yatırımların (DYSY) dünyada ve özellikle geçiş ekonomisi olarak adlandırılan ülkelerde ekonomik gelişme, büyüme ve kalkınma süreçleri üzerinde önemli bir etken haline gelmiştir.Bu çalışmanın amacı, DYSY'ların ülke ekonomilerinin gelişmesini ne şekilde etkilediği ve özellikle geçiş ülke ekonomileri açısından, DYSY'ları çekmek için gerekli altyapının oluşturulması açısından ülke ekonomisinde ne tür reformların ve yeniliklerin yapılması gerektiği ile ilgili bilgi verilmeye çalışılmıştır.Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (DYSY) geçmişte ve günümüzde birçok ülkenin iktisadi anlamda gelişme sürecinde önemli bir rol oynamıştır. Bunun temel nedeni az gelişmiş (AGÜ) ve geçiş ekonomi ülkelerinin (GEÜ) hem gelişme süreçlerine başlayabilmeleri hem de istikrarlı kalkınmalarını sürdürebilmeleri için iç kaynakların yanında, dış kaynaklara da gereksinim duymalarıdır. Özellikle, yatırım kaynakların olmaması kısır döngüsünü kırarak dışa kapalı bir ulusal ekonomi modelinden çıkarak diğer dünya ekonomileri ile liberalleştiğinde, başka bir ifade ile dışa açık bir ekonomi haline dönüştügünde, ülke içi yatırımlar yabancı sermaye ile de finanse edilebilir konuma gelmektedir. Bu bağlamda yapılan çalışmada doğrudan yabancı sermaye yatırımları kapsamında geçiş ekonomi ülkeleri tanımı ve piyasa yapıları ile ilgili teorik tanımlar verilmiştir. DYSY'ların GEÜ'lerine girişin sağlanması için bu ülkelerin özellikleri çerçevesinde gerekli yasal altyapı, uygulanması gereken teşvik politikası ve bölgesel yapılanma gibi konularda gerekli çözüm tavsiyeleri tespit edilmiştir.Bir geçiş ekonomi ülkesi olan Kırgızistan örneğinde DYSY'ların ülke sektörleri bazında ve ülkenin makro ekonomik bazında analiz yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda DYSY'ların Kırgızistan örneğinde, bir geçiş ekonomi ülkesi olarak gelişmesi, büyümesi ve kalkınmasında önemli bir rol oynadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, geçiş ekonomi ülkeleri, mukayeseli sektöreler analiz ve ekonomik gelişme ve büyüme.
Kırgız Şırdak geleneğinde kullanılan desenlerin ebru sanatında uygulanabilirliği
Bu araştırmada Kırgızistan'ın el sanatlarından biri olan şırdak keçe sanatının tanıtılması, kullanılan motifler ve anlamlarının kayıt altına alınması, farklı bir sanatla ilişkilendirilerek dikkat çekilmesi planlanmıştır. İki farklı sanat arasında köprünün oluşturulması, gelecek kuşaklara aktarılması, disiplinler arası sanatlar ile dikkat çekebileceği hedeflenmiştir. Kırgızistan'ın Narin, Koçkor, Celal-Abad, Issık şehirlerinde bulunan geleneksel el dokuması şırdak halı motiflerinin Türk ebru sanatına uygulanmasıdır. Ebru sanatında akkâse tekniği, bir motifin veya yazı örneğinin kâğıt veya deriden oyulması ile meydana getirilen eserlere denilmektedir. Ebru sanatında akkâse tekniğinin farklı materyal kullanılarak uygulanabilirliğini göstermek ve ebru sanatına şırdak halı motifleri ile farklı bir boyut kazandırmak amacıyla kâğıt üzerine orijinal birebir şırdak halı-kilim motifleri tasarımları yapılarak uygulanmıştır. Kırgız motiflerini tanıtmaya çalışırken, yapmış olduğumuz alan araştırması sonucu elde edilen bulgulardan hareket edilerek ebru sanatı akkâse tekniğine uygulanması gerçekleştirilmiştir. Kırgızistan ile ilgili eserleri okumak, Kırgız halkı hakkında bilgi edinmek, geleneksel el sanatları ve uygulanan motifler ve anlamlarının içerdiği kaynaklar takip edilmiştir. Motiflerin anlamlarını bilen bilirkişiler ile mail ve sosyal medya üzerinden temas kurularak yazılı kaynaklara ulaşılmıştır. Makale, kitap, sergi, festival, sanatsal ve bilimsel çalıştay ve sempozyumların yapılması ile tarihin derinliklerinden günümüze ulaşan şırdak halıların literatüre kazandırılması, gelecek kuşaklara taşınması gerekmektedir. Türk el sanatı olan ebru sanatı teknikleri ile birleştirerek ortak noktaları üzerinden motif uygulamalarını gerçekleştirmek ve kayıt altına alarak, farklı ortak alanlar ile de birleşebileceğini göstermek, dikkat çekmek, bu sanatın yaşatılmasını sağlamasına yardımcı olacaktır.