Continuous clientelism, persuasion and preference change in Turkey

Siyasi partiler seçmenlerle farklı tiplerde ilişkiler kurabilirler. Belirli seçmen gruplarını hedefleyen parti politikaları yürütebilir veya karizmatik bir lider sayesinde destek bulabilirler. Bu farklı seçenekler birbirini dışlayıcı değildir. Tam tersine, farklı bağlantı tipleri birbiriyle etkileşime girebilirler. Örneğin, seçmenlerle kurulan uzun dönemli şahsi ilişkiler, bu seçmenlerin siyasa tercihlerini nasıl etkilemektedir? Eğer yanaşmacılık (kliyentalizm) kapsamında bir hami yanaşması olduğu kişiye süreklilik gösteren şekilde şahsi menfaatler sağlıyorsa, yanaşmacı seçmen siyasi fikirlerini ve tercihlerini uzun dönemdeki etkileşimler sonucu değiştirir mi? Bu tez, siyasa tercihleri ve yanaşmacılık arasındaki etkileşimi açıklamaya çalışmaktadır. Farklı ilişki tipleri birbirinden bağımsız olmak zorunda değildir hatta yanaşmacılık ilişkileri uzun dönemlere yayıldığında diğer tip ilişkilere nüfuz edebilir. Bu çalışma, bahsedilen etkiyi gözlemleyebileceğimiz siyasa alanlarını kuramsal bir model ile açıklamaktadır. Tez, hamiler ve yanaşmalarının tekrarlanan etkileşimlerine bağlı olarak artan tahmin edilebilirlik, güven ve karşılıklı bağımlılık sonucu birbirine yakınsayan görüş ve tercihleri üzerine bir açıklama geliştirmektedir. Bu çalışma, uzun dönemli ve kapsamlı yanaşmacılık ilişkileri olan siyasi partilerin şahsi faydalar sağlayarak seçmenlerin sadece partiyi desteklemesini değil, aynı zamanda seçmenlerin belirli siyasa alanlarında ikna edileceğini iddia etmektedir. Çalışma Türkiye vakasına odaklanmakta ve temsili anket verilerini, farklı deneysel çalışmaları, çevrim içi ortamda bu tez için uygulanan özgün bir anketi ve İstanbul'da iki mahallede yapılan özgün alan araştırmasını birleştirerek yanaşmacı sürekliliğin tutumlar ve ikna üzerindeki etkisini incelemektedir. Gözlemsel bulgular, yanaşmacılığın uzun dönemli etkilerinin özellikle siyasi parti için önemli olan siyasa alanlarında veya parti tarafından sahiplenilmiş konularda etkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, tezin nitel araştırmaya dayanan kısmı uzun dönem yanaşmacılığın yoksulluk, kentsel güvensizlik ve soylulaştırma (gentrification) gibi konulara karşı hassas olduğunu göstermektedir. Yoksulluk bu ilişkilerde devamlılığı sağlarken soylulaştırma gibi harici etkiler, ilişkilerin tekrar başlaması veya sonlandırılmasına neden olmaktadır. Gözlemsel bulgular yanaşmacılığın farklı eksenlerde gelişen tiplerini karşılaştırarak tezde öne sürülen kuramsal iddialara dair kanıtlar sunmaktadır.